Kişisel verilerin korunmasına ilişkin uyuşmazlıklarda çoğu dosya, esasa girilmeden usul nedeniyle sonuçlanır. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişinin doğrudan Kurula gitmesini değil, önce veri sorumlusuna başvurmasını öngörür. Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği tartışmasında ise ispat yükü büyük ölçüde veri sorumlusundadır; buna rağmen ilgili kişinin kendi delil eksikliği, başvurunun yapıldığını dahi gösterememesine yol açabilir.
Aydınlatma Yükümlülüğü Ne Zaman Doğar?
Aydınlatma, verinin elde edildiği sırada yapılmalıdır; sonradan gönderilen bir metin bu yükümlülüğü geçmişe etkili biçimde karşılamaz. Metinde veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarılan taraflar ve hukuki sebep ile ilgili kişinin hakları yer almalıdır. Aydınlatmanın açık rıza metniyle aynı belgede ve iç içe sunulması, uygulamada sık rastlanan bir aksaklıktır; iki metin işlev olarak farklıdır ve ayrı ayrı değerlendirilir.
Başvuru Zincirinin Süreleri
- İlgili kişi, talebini veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletir.
- Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse, ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunur.
- Bu süreler kaçırıldığında, aynı talep için yeniden başvuru zinciri kurulması gerekir.
Başvuru Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihini gösteren belge (kayıtlı elektronik posta, iadeli taahhütlü gönderi, sistem kaydı).
- Talebin içeriği; hangi verinin hangi hakka dayanılarak istendiği açıkça yazılmış olmalıdır.
- Veri sorumlusundan gelen cevap ve cevabın ulaştığı tarih.
- İhlale konu işlemi gösteren kayıt: reklam mesajı, çağrı kaydı, üyelik ekranı görüntüsü veya sözleşme metni.
- Zarar iddiası varsa bunu somutlaştıran belgeler.
Talebin Doğru Adreslenmesi
Başvurunun muhatabı, veriyi fiilen işleyen değil, işleme amaç ve vasıtalarını belirleyen veri sorumlusudur. Bir çağrı merkezine yapılan bildirim, veri sorumlusuna yapılmış başvuru sayılmayabilir. Grup şirketlerinde ise hangi tüzel kişinin veri sorumlusu olduğu, aydınlatma metninden tespit edilmelidir. Yanlış muhataba yapılan başvuru, süreleri işletmeye devam ettirir.
İdari ve Yargısal Yolların Birlikte Okunması
Kurula şikâyet yolu, uğranılan zararın tazmini için genel hükümlere göre dava açılmasına engel değildir. İçerik kaldırma veya erişim engelleme gerektiren durumlarda 5651 sayılı Kanun kapsamındaki ayrı başvuru yolu da gündeme gelebilir. Bu yolların birbirini beklettiği varsayımı, çoğunlukla sürelerin kaçırılmasıyla sonuçlanır.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; işlemenin dayandığı hukuki sebep ve verinin niteliği değerlendirmeyi değiştirebilir. Başvuru yazışmalarınızla birlikte hukuki görüş almanız yararlı olacaktır.