Kişisel verilerin korunması uygulamasında en sık karşılaşılan yaptırım sebeplerinden biri, aydınlatma yükümlülüğünün hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesidir. KVKK olarak anılan 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun'un kesiştiği alanlarda verilen idari para cezalarına karşı itiraz, tebliğ tarihine sıkı sıkıya bağlı bir süreçtir. Tebligatın kurumsal adreste doğru kişiye ulaşmaması, itiraz hakkını fiilen tüketebilir.
Ceza Yazısı Elinize Geçtiğinde İlk Kontroller
- Kararın hangi veri işleme faaliyetine ilişkin olduğu ve kapsamı
- Aydınlatma metnindeki hangi unsurun eksik bulunduğu
- Aydınlatma ile açık rızanın birbirine karıştırılıp karıştırılmadığı
- Tebliğ tarihi, tebligatın yapıldığı adres ve teslim alan kişinin yetkisi
- Kararda gösterilen kanun yolu, başvuru süresi ve başvurulacak merci
Aydınlatma ile Açık Rıza Ayrımını Savunmaya Taşımak
Uygulamada birçok ceza, iki farklı yükümlülüğün tek bir metinde birleştirilmesinden doğar. Aydınlatma, veri sorumlusunun tek taraflı bilgilendirme yükümlülüğüdür ve her hâlde yerine getirilmelidir. Açık rıza ise yalnızca belirli hukuki sebeplerin bulunmadığı hâllerde gündeme gelir. Aydınlatma metnini onay kutusuna bağlayan tasarımlar, itirazda savunulması güç bir zemin yaratır. Bu nedenle savunma, veri işleme faaliyetinin hangi hukuki sebebe dayandığının açıkça gösterilmesiyle başlamalıdır.
İtiraz Dilekçesinin Kurulumu
- Kararın tebliğ tarihi ve öğrenme tarihi ayrı ayrı belirtilir.
- İşleme faaliyetinin envanteri ve hukuki sebebi tablo hâlinde sunulur.
- Aydınlatma metninin ilgili kişiye hangi anda ve hangi kanalla iletildiği belgelenir.
- İhlalin varlığı kabul edilmiyorsa gerekçe; kabul ediliyorsa ceza miktarına yönelik ölçülülük itirazı ayrı başlıkta yazılır.
- Alınan düzeltici teknik ve idari tedbirler tarihleriyle birlikte gösterilir.
Görevli Merci ve Süre Konusunda Dikkat
İdari para cezalarına karşı başvurulacak merci ve süre konusunda mevzuatta değişiklikler yaşanmıştır. Bu nedenle kararın tebliğ edildiği tarihte yürürlükte olan düzenleme ile kararın üzerinde gösterilen kanun yolu birlikte kontrol edilmeli; tereddüt hâlinde en kısa süre esas alınarak hareket edilmelidir. Yanlış mercie yapılan başvuru, süre bakımından telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
Cezadan Sonra: Aynı Hatanın Tekrarını Önlemek
İtiraz süreci devam ederken aydınlatma metinlerinin, veri işleme envanterinin ve saklama-imha politikasının gözden geçirilmesi yerinde olur. Düzeltici adımların belgelenmesi, hem itirazda hem de olası yeni incelemelerde dosyanın lehe unsuru hâline gelir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Veri işleme faaliyetinin niteliği ve kararın gerekçesi sonucu değiştirebileceğinden, karar örneği görülmeden yapılacak değerlendirme yeterli olmayacaktır.