Kişisel verilerin korunmasında iki yükümlülük sık sık birbirine karışır: verinin işlenmesi sırasında yapılması gereken aydınlatma ile işleme şartları ortadan kalktığında gündeme gelen silme, yok etme veya anonim hâle getirme. Bu ayrım, başvurunun hangi metinle ve hangi mercie yapılacağını doğrudan belirler. Aşağıdaki adımlar 6698 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile 5651 sayılı Kanun kesişimindeki uygulamayı, tebligat gecikmesi nedeniyle kaçırılan itiraz sürelerine dikkat çekerek ele alır.
Aydınlatma Metni Neden Tek Başına Yeterli Değildir
Aydınlatma, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işlendiğini ve kimlere aktarıldığını ilgilinin anlayabileceği biçimde ortaya koymalıdır. Uygulamada sorun genellikle metnin varlığında değil, gerçek işleme faaliyetiyle örtüşmemesindedir. Uygulamada toplanan veri kalemi metinde sayılmıyorsa ya da aktarım yapılan taraflar belirsiz bırakılmışsa, aydınlatma yapılmış sayılmayabilir. Bu nedenle başvuru hazırlanırken önce metin ile fiilî işleme karşılaştırılmalıdır.
Silme Talebinde Doğru Sıralama
- Veri sorumlusu tam olarak tespit edilir; hizmet sağlayıcı ile veri sorumlusu çoğu zaman aynı kişi değildir.
- Talep, veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kanunda öngörülen yöntemlerden biriyle iletilir ve gönderim tarihi belgelenir.
- Hangi verinin, hangi kayıt ortamından silinmesinin istendiği tek tek belirtilir; genel ifadeler yanıtsız kalmaya açıktır.
- Yanıt gelmez veya yetersiz gelirse Kişisel Verilerin Korunması Kurulu'na şikâyet yoluna gidilir.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Kayıp
Kurul'a şikâyet süresi, veri sorumlusunun yanıtının öğrenilmesine bağlandığı için tebligatın izlenmesi doğrudan hak kaybı riski taşır. Kayıtlı elektronik posta kutusunun düzenli kontrol edilmemesi, iş yeri adresinin güncellenmemesi ya da yanıtın kurum içi bir birimde beklemesi, süre geçtikten sonra fark edilen bir eksiklik hâline gelir. Başvurunun yapıldığı tarih, yanıtın ulaştığı tarih ve şikâyet için son gün aynı tabloda tutulmalıdır.
İnternet Ortamındaki İçerik İçin Ek Yol
- Arama sonuçlarında çıkan bağlantılar için indeksten çıkarma talebi ayrıca yapılabilir.
- İçeriğin kendisi hukuka aykırı ise 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvuru gündeme gelir.
- İçerik kaldırılsa bile önbellek kopyaları için ayrı talep gerekebilir; ekran görüntüleri tarih bilgisiyle saklanmalıdır.
Reddedilen Talebi Yeniden Kurmak
Ret yanıtı çoğu zaman işleme faaliyetinin bir hukuki sebebe dayandığı gerekçesine dayanır. Bu durumda tartışma silme talebinin haklılığından çıkıp, gösterilen hukuki sebebin somut olayda gerçekten var olup olmadığına kayar. Şikâyet dilekçesinde bu sebep tek tek ele alınmalı, saklama süresinin dolduğu veya rızanın geri alındığı hâller belgeyle ortaya konmalıdır.
Veri koruma başvurularında biçim kadar zamanlama da belirleyicidir. Bu yazı genel bilgilendirme sunar; kendi başvurunuzda yanıt metni ve tebliğ tarihleri üzerinden ayrıca değerlendirme yapılmasında yarar vardır.