Kişisel verinin açık rızaya dayanılarak işlendiği iddia edilen uyuşmazlıklarda ilgili kişinin en sık yaptığı hata, doğrudan mahkemeye ya da doğrudan Kurula gitmektir. 6698 sayılı Kanun kademeli bir başvuru zinciri kurar ve bu zincirin atlanması, esasa girilmeden başvurunun reddine yol açar.
Zincirin İlk Halkası: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi taleplerini önce veri sorumlusuna iletmek zorundadır. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Bu aşamada dikkat edilmesi gerekenler:
- Başvuruda hangi verinin, hangi işleme faaliyetine konu olduğunun açıkça gösterilmesi.
- Açık rızanın hiç alınmadığı mı, yoksa geri alındığı hâlde işlemeye devam edildiği mi iddia edildiğinin ayrıştırılması.
- Başvuru tarihinin ispatlanabilir bir kanalla belgelenmesi.
İkinci Halka: Kurula Şikâyet ve Süre
Veri sorumlusunun yanıtı yetersizse ya da hiç yanıt verilmezse Kurula şikâyette bulunulur. Kanun, cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz günlük ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük bir süre öngörür. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçtığında, veri sorumlusunun sessiz kalmasını bekleyen ilgili kişi süreyi kaçırabilir.
Açık rızanın geçerliliği tartışması
Açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanmış olması aranır. Hizmetin verilmesi rıza şartına bağlanmışsa, rızanın özgür iradeyle verildiği tartışmalı hâle gelir. Ayrıca kanunda sayılan diğer işleme şartlarından biri varken açık rızaya dayanılması da başlı başına bir aykırılık iddiasının konusu olabilir.
Üçüncü Halka: Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, bunlara karşı iptal davası idari yargıda açılır ve dava açma süresi kararın tebliği ile işlemeye başlar. Buna karşılık kişilik hakkı ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri adli yargının konusudur; içerik yayını söz konusuysa 5651 kapsamındaki erişim engelleme yolu da ayrıca işletilebilir. Aynı olayda birden fazla yargı kolunun devreye girmesi olağandır.
Tebligat Gecikmesinin Zinciri Kırdığı Nokta
- Veri sorumlusunun yanıtını başvuruda gösterilen adres yerine başka kanaldan göndermesi.
- Kurul yazışmalarının elektronik tebligat kutusuna düşmesi ve izlenmemesi.
- Vekil aracılığıyla yapılan başvurularda tebligat adresinin vekâletnameyle uyumsuz olması.
Bu nedenle her başvuru için tarih, kanal ve muhatap bilgisini içeren bir kayıt tutulmalıdır. Yukarıdaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır; işleme faaliyetinin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, somut olayınız için hukuki görüş almanız uygun olacaktır.