Veri sorumlusunun aydınlatma metni ile fiilen yaptığı aktarım örtüşmediğinde ortaya çıkan uyuşmazlık, tek bir mercide çözülmez. Aydınlatma eksikliği idari bir denetim konusu iken, verinin yurt dışına aktarılması ayrıca ayrı bir hukuki dayanak sorunudur. Bu ikisini aynı dilekçede birleştirmek, dosyanın hem gecikmesine hem de merci yönünden reddine yol açabilir.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
KVKK olarak anılan 6698 sayılı kanunun kurduğu sistemde ilgili kişi, kural olarak doğrudan Kurula gidemez. Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması, cevap verilmemesi ya da cevabın yetersiz bulunması halinde şikayet yoluna geçilmesi gerekir. Bu ön basamak atlandığında şikayet, esasa girilmeden usulden ele alınır ve zaman kaybı doğar.
Kurul Kararına Karşı Hangi Merci
Kararın türü, gidilecek yeri değiştirir. Kurulun idari para cezası niteliğindeki yaptırımlarına karşı itiraz ile Kurulun diğer nitelikteki işlemlerine karşı açılacak iptal davası aynı mercide görülmez; birincisinde kabahatler rejimi uyarınca sulh ceza hakimliği, ikincisinde idari yargı gündeme gelir. Dilekçe hazırlanmadan önce kararın hangi kategoriye girdiği metin üzerinden tespit edilmelidir.
Yurt Dışı Aktarımın Dayanağı
Yurt dışına aktarım, aydınlatma yapılmış olmasıyla kendiliğinden hukuka uygun hale gelmez. Aktarımın ayrıca bir hukuki zemine dayanması aranır; yeterlilik kararı bulunan ülkelere aktarım ile uygun güvencelere dayalı aktarım birbirinden farklı yükümlülükler doğurur. Açık rızaya dayandırılan aktarımlarda rızanın özgür iradeyle, bilgilendirmeye dayalı ve belirli bir konuya ilişkin olması esastır; hizmetin ön şartı haline getirilen rıza tartışmaya açıktır.
Bildirim ve Tebligat Zamanlaması
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve iletim biçimi kanıtlanabilir olmalıdır.
- Cevap süresinin başlangıcı, başvurunun ulaştığı an üzerinden hesaplanır.
- Kurul kararının tebliğ tarihi, itiraz veya dava süresinin tek başlangıç noktasıdır.
- Kurumsal adres değişikliği bildirilmediğinde tebligat geçerli sayılabilir ve süre işlemeye devam eder.
- Veri ihlali bildiriminin gecikmesi, ayrı bir yükümlülük ihlali olarak değerlendirilebilir.
Veri Sorumlusu Tarafında Kontrol Listesi
- Aydınlatma metnindeki aktarım cümlesi ile gerçek veri akış şeması karşılaştırılır.
- Yurt dışındaki alıcı grubu, hizmet sağlayıcı ve sunucu konumu ayrı ayrı listelenir.
- Her aktarım için dayanılan hukuki sebep yazılı olarak kayıt altına alınır.
- Rıza ile diğer işleme şartları karıştırılmadan ayrıştırılır.
- İnternet ortamındaki yayına ilişkin sorumluluklar için 5651 sayılı kanun yükümlülükleri de gözden geçirilir.
Kapanış Notu
Bu alanda ihlalin ağırlığı kadar, hangi belgeye hangi tarihte dayanıldığı da belirleyicidir. Aktarım yapısı her kurumda farklı kurulduğundan, uyum çalışmasının ve başvuru stratejisinin dosyaya özel biçimde ele alınması gerekir. Yukarıdakiler genel çerçeve sunar, somut değerlendirme yerine geçmez.