Arama motoru sonuçlarında çıkan eski bir haber, kapanmış bir dosyaya ilişkin kayıt ya da güncelliğini yitirmiş bir bilgi, kişinin bugününü etkilemeye devam edebilir. Unutulma hakkı bu noktada devreye girer; ancak hakkın kullanımı tek bir dilekçeyle bitmez. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun, birbirini izleyen basamaklı bir usul öngörür ve bu basamakların atlanması başvurunun usulden reddine yol açar.
Basamaklı Usul: Önce Veri Sorumlusu
KVKK kapsamındaki talepler doğrudan Kurula değil, önce veri sorumlusuna yöneltilir. Veri sorumlusunun talebi reddetmesi, eksik cevap vermesi veya kanunda öngörülen süre içinde hiç cevap vermemesi halinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açılır. Bu ön başvuru yapılmadan doğrudan Kurula gidilmesi, şikâyetin incelenmeksizin reddedilmesi sonucunu doğurur. Ayrıca kişilik hakkı ihlali boyutu ağır basan yayınlarda 5651 sayılı Kanun uyarınca sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir; bu yol Kurul başvurusundan bağımsız işler.
Kurul Kararından Sonra Hangi Mahkeme?
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, bu kararlara karşı açılacak iptal davası idare mahkemesinde görülür. Buna karşılık aynı olaydan doğan maddi ve manevi tazminat talepleri adli yargıda, genel hükümlere göre incelenir. Aynı olayın iki ayrı yargı kolunda dava konusu olabilmesi, taleplerin baştan ayrıştırılmasını gerektirir; tazminat talebinin idare mahkemesine, iptal talebinin asliye hukuk mahkemesine yöneltilmesi zaman kaybettirir.
Tebligat Gecikmesinin Doğurduğu Risk
Bu süreçte üç ayrı bildirim vardır ve her biri bir süreyi başlatır: veri sorumlusunun cevabı, Kurulun kararı ve mahkeme kararı. Elektronik başvuru kanallarının yaygın kullanıldığı bu alanda gecikme çoğunlukla teknik nedenlerden kaynaklanır. Bu nedenle:
- Başvuruda kullanılan elektronik posta adresinin aktif ve düzenli takip ediliyor olması
- Kayıtlı elektronik posta kullanılıyorsa okunma zamanının kayıt altına alınması
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarih ve yöntemini kanıtlayan belgenin saklanması
- Cevap verilmemesi halinde işleyen sürenin ayrıca takvimlenmesi
Talebi Güçlendiren Ölçütler
Unutulma hakkı mutlak değildir; kamunun bilgi edinme hakkı ve ifade özgürlüğü ile tartılır. Bu nedenle başvuruda yalnızca rahatsızlık ifade edilmesi yeterli olmaz. Bilginin üzerinden geçen süre, kişinin kamuya mal olmuş bir kişi olup olmadığı, verinin güncelliğini yitirip yitirmediği, doğruluğu ve yayının bugün hâlâ bir kamu yararına hizmet edip etmediği somut biçimde tartışılmalıdır. Talebin, haberin tümüyle silinmesi yerine arama sonuçlarından ilişkilendirmenin kaldırılmasıyla sınırlandırılması, çoğu dosyada daha ölçülü ve kabul edilebilir bir çözüm sunar.
Başvuru Dosyasında Bulunması Gerekenler
Şikâyet dilekçesine, talebe konu içeriğin tam bağlantı adresi, ekran görüntüsü, veri sorumlusuna yapılan başvurunun örneği ve alınan cevap eklenmelidir. İçeriğin kişiyi hangi yönden etkilediği (iş başvurusu, itibar, sağlık verisi gibi) somutlaştırıldığında talep daha güçlü değerlendirilir.
Bu yazı genel bilgilendirme için hazırlanmıştır; verinin niteliği ve yayının kaynağı izlenecek yolu değiştirebilir. Basamakları atlamamak adına, başvuru öncesinde hukuki görüş alınması sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.