İnternette yıllar önce yayımlanmış bir haber ya da kayıt, bugün kişinin mesleki ve kişisel yaşamını doğrudan etkileyebilir. 6698 sayılı KVKK ve internet yayınlarına ilişkin 5651 sayılı Kanun çerçevesinde bu duruma karşı işletilebilecek yol, doğru sırayla ve süresinde yürütüldüğünde sonuç verir.
Talep Neye Yönelik Kurulmalı
Unutulma hakkı kapsamındaki taleplerde iki farklı sonuç istenebilir: içeriğin kaynağından kaldırılması ya da içeriğin arama motoru sonuçlarında ad-soyad sorgusuyla listelenmemesi. İkincisi çoğu zaman daha ulaşılabilir bir sonuçtur; çünkü içerik arşivde kalmakla birlikte, kişinin adıyla yapılan aramada öne çıkmaz. Talebin hangisine yöneldiği başvuru metninde açıkça belirtilmelidir.
Değerlendirmede Tartılan Ölçütler
Bu tür başvurular mutlak bir sonuç doğurmaz; ifade ve basın özgürlüğü ile kişinin menfaatleri arasında denge kurulur. Uygulamada şu ölçütler öne çıkar:
- İlgilinin kamusal yaşamda rol oynayan bir kişi olup olmadığı
- İçeriğin yayımlanmasından bu yana geçen süre ve güncelliğini yitirip yitirmediği
- Bilginin doğruluğu ve kamu yararına hizmet edip etmediği
- İçeriğin kişinin mesleki veya sosyal yaşamı üzerindeki somut etkisi
- Verinin özel nitelikli kişisel veri kapsamında olup olmadığı
Başvuru dilekçesi bu ölçütlerin her birine somut olayla bağ kurarak yanıt verecek biçimde yazıldığında ikna gücü artar.
İki Aşamalı Süre Yapısı
KVKK sistemi doğrudan Kurul’a gitmeye izin vermez; önce veri sorumlusuna başvurulması zorunludur. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi; cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul’a şikâyette bulunabilir. Buradaki asıl tuzak, cevap gelmediğinde belirsiz biçimde beklemektir; çünkü altmış günlük dış sınır, cevap verilmese dahi işlemeye devam eder.
Başvuru Dosyasının Kurgusu
Etkili bir dosya, iddiadan çok kayda dayanır. Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve iletildiğini gösteren belge, alınan cevabın tam metni, talebe konu içeriğin adresi ve ekran görüntüleri, kişinin uğradığı somut zarara ilişkin belgeler bir arada sunulmalıdır. İçerik aynı zamanda kişilik haklarını ihlal ediyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu paralel olarak değerlendirilebilir.
Kapanış
Bu alanda sonuç, çoğu zaman içeriğin ne kadar rahatsız edici olduğuna değil; başvurunun ne kadar iyi belgelendiğine ve sürelere uyulup uyulmadığına bağlıdır. Her içerik farklı bir denge tartısı gerektirdiğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme alınması yararlı olur.