Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya paylaşılması hâlinde ilgili kişinin önünde kademeli bir başvuru yolu bulunur. KVKK ve 6698 sayılı Kanun bu yolu iki aşamalı kurar: önce veri sorumlusuna başvuru, ardından Kurul'a şikâyet. Aşamaların atlanması ya da sürelerin karıştırılması, esasa girilmeden gelen ret kararlarının başlıca sebebidir.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi taleplerini önce veri sorumlusuna iletmek zorundadır. Başvurunun yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılması, gönderim tarihinin ispatlanabilir olması bakımından önemlidir. Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Bu adım atlanarak doğrudan Kurul'a yapılan şikâyetler, başvuru yolu tüketilmediği gerekçesiyle geri çevrilebilir.
Kurul'a Şikâyette İki Süre Birden İşler
- Cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün,
- Her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün.
Veri sorumlusu hiç cevap vermezse, otuz günlük cevap süresinin dolmasıyla birlikte şikâyet süresi işlemeye başlar. Bu iki sürenin birlikte hesaplanması gerekir; yalnızca birine bakmak hak kaybına yol açar.
Veri Sorumlusunun Bildirim Yükümlülüğü
İşlenen kişisel verilerin hukuka aykırı olarak başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde veri sorumlusu, durumu ilgili kişiye ve Kurul'a bildirmekle yükümlüdür. Kurul kararlarıyla bu bildirim için yetmiş iki saatlik kısa bir süre benimsenmiştir. Bildirimin hiç yapılmaması ya da geç yapılması, ilgili kişinin öğrenme tarihine ilişkin savunmasında dayanak oluşturur.
Delil Eksikliği: Şikâyeti Zayıflatan Beş Boşluk
- Başvurunun veri sorumlusuna ulaştığını gösteren teslim kaydının bulunmaması.
- İhlale konu verinin hangi veri kategorisine girdiğinin somutlaştırılmaması.
- Verinin nerede yayımlandığına dair zaman damgalı kaydın alınmaması.
- Zarar iddiasının, uğranılan somut sonuçla ilişkilendirilmemesi.
- Aynı veriyi işleyen birden çok aktörün ayrıştırılmaması ve muhatabın yanlış seçilmesi.
Kurul Yolu ile Tazminatın İlişkisi
Kurul'a şikâyet idari denetim yoludur; kişilik hakkı ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri ayrıca adli yargıda ileri sürülür. İçerik internet üzerinde yayımlanmışsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu da paralel biçimde işletilebilir. Bu üç yolun birbirini beklemesi gerekmez, ancak toplanan delil ortaktır.
Aktarılan bilgiler genel çerçeve niteliğindedir; verinin türü, veri sorumlusunun kimliği ve ihlalin kapsamı değerlendirmeyi değiştirir. Sürelerin kısa olması nedeniyle, ihlali öğrendiğiniz anda takvimi bir hukukçuyla birlikte kurmanız yerinde olur.