Bir veri ihlalinde tarafların önünde birbirine benzemeyen üç ayrı takvim işler: veri sorumlusunun bildirim yükümlülüğü, ilgili kişinin başvuru hakkı ve Kurula şikâyet penceresi. Bu üç takvimin karıştırılması, ihlali yaşayan kişinin şikâyet hakkını kaybetmesine ya da veri sorumlusunun yükümlülüğünü zamanında yerine getirememesine yol açar.
Veri Sorumlusu İçin Bildirim Takvimi
6698 sayılı KVKK, işlenen kişisel verilerin hukuka aykırı olarak başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde veri sorumlusunun bu durumu ilgili kişiye ve Kurula bildirmesini öngörür. Kurul düzenlemesi uyarınca Kurula bildirim, ihlalin öğrenilmesinden itibaren en kısa sürede ve gecikmeksizin, yetmiş iki saati aşmayacak biçimde yapılır. Bu süre içinde tüm bilgiler toplanamamışsa gerekçesiyle birlikte kademeli bildirim yapılabilir. İlgili kişilere yönelik bildirim ise makul en kısa sürede ve anlaşılır bir dille yapılmalıdır. Bildirim gecikmesinin kendisi, ihlalden bağımsız bir aykırılık olarak değerlendirilebilir.
İlgili Kişinin Başvuru Sırası
Verisi ihlale konu olan kişi doğrudan Kurula gidemez; sistem kademelidir. Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır ve bu başvuruda talep açıkça belirtilir: ihlalin kapsamının bildirilmesi, verilerin silinmesi, düzeltilmesi ya da aktarıldığı üçüncü kişilere durumun iletilmesi. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Başvurunun hangi kanaldan yapıldığı ve ulaştığı tarih mutlaka belgelenmelidir; şikâyet penceresinin hesabı bu tarihe dayanır.
Şikâyet Penceresi Nasıl Hesaplanır
- Başvuru reddedilmiş, cevap yetersiz bulunmuş ya da süresinde hiç cevap verilmemiş olmalıdır.
- Cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyet edilebilir.
- Her hâlde, veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış günlük dış sınır işler.
- Bu iki süre birlikte değerlendirilir; hangisi önce dolarsa şikâyet imkânı orada biter.
Uygulamada en sık rastlanan kayıp, veri sorumlusundan gelen belirsiz bir cevabın "süreç devam ediyor" sanılarak beklenmesi ve bu bekleme sırasında altmış günün dolmasıdır. Cevap yetersizse beklemek değil, şikâyet dilekçesini hazırlamak gerekir.
Tazminat Ayrı Bir Yoldur
Kurula yapılan şikâyet idari bir denetim mekanizmasıdır; kişisel zararın giderilmesini sağlamaz. İhlal nedeniyle maddi veya manevi zarar doğmuşsa, bu talep genel hükümlere göre adli yargıda ileri sürülür ve kendi zamanaşımına tabidir. İhlal aynı zamanda bir yayın veya içerik üzerinden yayılıyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik çıkarma ve erişimin engellenmesi yolu da ayrıca işletilebilir. Üç yolun süreleri birbirinden bağımsız işlediğinden hepsinin tek bir takvimde izlenmesi gerekir.
Kapanış
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunmak içindir. İhlalin kapsamı, veri kategorisi ve tarafların konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, bildirimin alındığı gün süreleri yazılı hâle getirmek ve hukuki destek almak pratik bir tedbirdir.