Kişisel veri uyuşmazlıklarında yapılan en yaygın usul hatası, ilgili kişinin doğrudan Kurula şikâyette bulunması ya da yaptırım kararına yanlış mahkemede itiraz edilmesidir. Kanun, hem başvuru sırası hem de süreler bakımından net bir zincir öngörür; bu zincirin bir halkası atlandığında talep esasa girilmeden reddedilir. Bu rehber, VERBİS ekseninde yükümlülükleri ve başvuru takvimini ele alır.
Sicile Kayıt Yükümlülüğü Kimde
6698 sayılı Kanun, kişisel veri işleyen veri sorumluları için Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemine kayıt yükümlülüğü öngörür. Kurul kararlarıyla belirlenen çalışan sayısı ve yıllık mali bilanço eşiklerinin altında kalan bazı veri sorumluları bu yükümlülükten muaf tutulmuştur; ancak ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işlemek olanlar bakımından muafiyet farklı değerlendirilir. Muafiyet iddiası, ilgili yılın kayıtlarıyla belgelenebilir olmalıdır.
Kayıttan Önce Yapılması Gereken Hazırlık
- Kişisel veri işleme envanterinin süreç bazında çıkarılması
- Her işleme faaliyeti için hukuki sebebin belirlenmesi
- Saklama ve imha politikasının süre tablolarıyla hazırlanması
- Yurt dışına aktarım yapılıyorsa aktarım şartlarının netleştirilmesi
- İrtibat kişisinin atanması ve yetkilerinin tanımlanması
Sicile girilen bilgiler ile fiilî uygulamanın örtüşmemesi, denetimde başlı başına bir aykırılık gerekçesi oluşturabilir.
İlgili Kişi Başvurusunda Otuz ve Altmış Gün
İlgili kişi, taleplerini önce veri sorumlusuna iletmek zorundadır; veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz olması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi, öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Veri sorumlusuna başvuru yapılmadan doğrudan Kurula gidilmesi, şikâyetin usulden değerlendirilmemesine yol açar.
Yaptırım Kararına İtiraz Nereye Yapılır
Kurul tarafından verilen idari para cezalarına karşı başvurulacak yargı yolu, 2024 yılında yapılan kanun değişikliğiyle yeniden düzenlenmiş ve idari yargı yolu öngörülmüştür. Bu değişiklik öncesinde farklı bir merci uygulaması bulunduğundan, karar elinize ulaştığında kararın altında yazan başvuru yolu ile mevzuatın güncel hâli birlikte kontrol edilmelidir. Dava süresi ve görevli mahkeme bakımından karar tebliğ tarihi esas alınır.
Kurumsal Tarafta Süreyi Yöneten Kayıtlar
Veri sorumlusu bakımından süre yönetimi, başvuruların kayda alındığı tarih ile cevabın tebliğ edildiği tarihin izlenebilir olmasına dayanır. Başvuru kanalları, cevap şablonları ve otuz günlük sürenin takibi için basit bir kayıt defteri tutulması, hem şikâyet riskini hem de denetimde savunma yükünü azaltır. Veri ihlali bildirimlerine ilişkin ayrı bir zaman çizelgesi tutulması da tavsiye edilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve mevzuat değişikliklerinden etkilenebilecek başlıklar içerir. Somut başvuru veya karar elinize ulaştığında, güncel düzenlemeleri teyit ederek hukuki destek almanız yerinde olacaktır.