Boşanma dosyalarında taraflar çoğu zaman çok sayıda belge sunar; ancak bunların önemli bir kısmı ya hukuka aykırı yolla elde edildiği için değerlendirilemez ya da iddiayı karşılamadığı için sonuca etki etmez. Delil stratejisi, elde ne olduğundan çok hangi vakıanın ispatlanması gerektiğinden hareketle kurulmalıdır.
Önce Vakıa, Sonra Delil
Dava dilekçesinde kusur olarak ileri sürülen her olgunun tarihi, yeri ve içeriği somut biçimde yazılmalıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, tarafların dayandıkları vakıaları ve delillerini belirli aşamalarda bildirmesini öngörür. Dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra ileri sürülen yeni vakıalar kural olarak iddianın genişletilmesi yasağına takılır. Bu nedenle elindeki delili sonraya saklama alışkanlığı, çoğu zaman o delilin hiç değerlendirilmemesiyle sonuçlanır.
Hukuka Aykırı Delil Sorunu
- Eşin telefonuna veya bilgisayarına izinsiz erişilerek elde edilen içerikler
- Ortak yaşam alanı dışında gizlice yapılan ses ve görüntü kayıtları
- Üçüncü kişilerin özel yazışmalarının izinsiz paylaşılması
Bu tür kayıtlar yalnızca dosyada değerlendirme dışı bırakılmakla kalmaz; sunan taraf hakkında ayrı bir ceza soruşturmasına da yol açabilir. Buna karşılık kişinin bizzat taraf olduğu bir konuşmayı, kaybolma tehlikesi bulunan bir anda kayda alması koşulları tartışılmakla birlikte farklı değerlendirilebilir. Bu ayrım incedir ve dosyaya sunmadan önce ele alınmalıdır.
Tanık Beyanının Gerçek Ağırlığı
Tanıklar çoğunlukla taraflardan birinin yakınıdır ve genel nitelikte beyanda bulunur. Geçinemedikleri ya da mutsuz oldukları yönündeki soyut ifadeler kusur tespitine yetmez. Tanığın bizzat gördüğü, duyduğu ve tarihlendirebildiği olayları anlatması gerekir. Tanık listesinin hangi vakıa için kimin dinleneceğini gösterecek biçimde düzenlenmesi, hem duruşma verimini artırır hem de beyanın hedefini netleştirir.
Fer'î Taleplerin Delili Ayrıdır
Nafaka, tazminat ve velayet talepleri kusur delilinden bağımsız bir belge setine dayanır: gelir belgeleri, banka kayıtları, kira sözleşmeleri, çocuğun okul ve sağlık kayıtları. Velayette belirleyici olan tarafların birbirine yönelik iddiaları değil çocuğun üstün yararıdır; bu nedenle sosyal inceleme raporuna esas olacak yaşam koşullarının belgelenmesi önem taşır. Aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun kapsamında uzmanlardan görüş alınabileceği de dikkate alınmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; her evlilik birliğinin koşulları ve delil durumu farklıdır. Elinizdeki kayıtları dosyaya sunmadan önce hukuki değerlendirme almanız, hem sonucu hem de kişisel sorumluluğunuzu etkileyebilir.