Miras yalnızca mal varlığını değil borçları da getirir. Mirasçının elindeki en güçlü koruma reddi mirastır; ancak bu korumanın kullanılabilmesi hem kısa bir süreye hem de mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlardan kaçınmaya bağlıdır. Bu yazı, üç aylık sürenin işleyişini ve terekenin borca batıklığını gösteren belge çalışmasını konu alır.
Sürenin Başlangıcı Ölüm Tarihi Değildir
TMK sistematiğinde yasal mirasçılar bakımından süre, mirasçı olduklarını ve mirasın kendilerine geçtiğini öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır. Atanmış mirasçılarda ve mirasın sonradan öğrenildiği durumlarda başlangıç değişebilir. Bu nedenle dosyanın ilk satırı öğrenme tarihinin nasıl ispatlanacağıdır: nüfus kaydının çıkarıldığı tarih, kendisine gelen tebligat, veraset ilamı başvurusu gibi kayıtlar bu noktada işe yarar.
Mirası Kabul Anlamına Gelebilecek Davranışlar
- Tereke mallarını satmak, devretmek veya kendi malvarlığına katmak
- Miras bırakanın alacaklarını tahsil edip kişisel olarak kullanmak
- Olağan yönetimi aşan tasarruflarda bulunmak
- Tereke mallarını gizlemek veya kayıt dışı bırakmak
Cenaze giderlerinin karşılanması ya da olağan koruma tedbirleri kural olarak bu kapsamda değerlendirilmez; ancak sınır tartışmalı olduğu için üç aylık süre içinde tereke üzerinde işlem yapmaktan kaçınmak en güvenli tutumdur.
Gerçek Ret ile Hükmen Ret Arasındaki İspat Farkı
Süresi içinde sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla gerçekleştirilen ret, kayıtsız şartsız bir irade açıklamasıdır ve ayrıca borca batıklık ispatı gerektirmez. Buna karşılık miras bırakanın ödemeden aczi ölüm anında açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras hükmen reddedilmiş sayılır ve bu durum süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir. Alacaklının takibiyle karşılaşan mirasçı için asıl ispat çalışması burada başlar.
Borca Batıklık Dosyası Nasıl Kurulur?
- Miras bırakan adına derdest icra takipleri ve dava dosyaları listelenir.
- Banka hesap dökümleri, kredi ve kredi kartı borçları, vergi ve prim borçları toplanır.
- Tapu, araç ve şirket pay kayıtları çıkarılarak aktif tarafı belgelenir.
- Aktif ve pasif tek tabloda karşılaştırılır; aradaki fark sayısal olarak gösterilir.
- Gerekirse terekenin resmî defterinin tutulması yoluna başvurulması değerlendirilir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Mirasçı sıfatı, öğrenme tarihi ve tereke içeriği kişiden kişiye değiştiğinden, süre dolmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz uygun olur.