Miras, mirasbırakanın ölümüyle mirasçılara kendiliğinden geçer; bu geçiş yalnızca malvarlığını değil, borçları da kapsar. Borca batık bir terekeyle karşılaşan mirasçı için reddi miras, sorumluluktan kurtulmanın temel yoludur. Bu rehber, TMK ekseninde mirasın reddini ve kritik süresini ele alır.
Ret Süresi: Üç Ay
Yasal mirasçılar için ret süresi, mirasbırakanın ölümünü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri andan itibaren üç aydır. Atanmış mirasçılarda süre, ölümün kendilerine resmen bildirildiği tarihten işler. Bu süre hak düşürücüdür; sessiz kalınması hâlinde miras kabul edilmiş sayılır ve borçlardan sorumluluk doğar.
Reddin Şekli
Mirasın reddi, mirasçının bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır; bir kısmını kabul edip bir kısmını reddetmek mümkün değildir. Ret, mahkeme siciline işlenir ve talep hâlinde belgesi verilir.
Gerçek Ret ve Hükmen Ret Ayrımı
Süresi içinde mahkemeye başvurularak yapılan ret gerçek reddir. Terekenin ödemeden aczi ölüm anında açıkça belli ise, ayrıca başvuru yapılmasa dahi mirasın reddedilmiş sayıldığı (hükmen ret) durumlar vardır. Alacaklıların takibine karşı bu ayrım, savunmada farklı dayanaklar sunar.
Reddin Sonuçları
- Reddeden mirasçı, hiç mirasçı olmamış gibi kabul edilir
- Onun payı, altındaki mirasçılara ya da diğer mirasçılara geçer
- Bütün mirasçılar reddederse tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir
Bir mirasçının reddi, alt kuşağı da etkileyebileceğinden aile içinde zincirleme başvuru gerekebilir.
Karar Öncesi Dikkat
Terekenin gerçekten borca batık olup olmadığı, mal ve borç dökümü çıkarılarak değerlendirilmelidir. Aceleci bir ret, aslında lehte olan bir mirastan vazgeçmeye; gecikme ise borçlardan sorumlu kalmaya yol açabilir.
Miras uyuşmazlıkları kısa süreye ve titiz hesaba dayanır. Bu açıklamalar geneldir; terekenizin durumuna göre karar vermeden önce bir hukukçuyla mal-borç tablosunu değerlendirmeniz yerinde olur.