Miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar, bazı mirasçıların yasayla korunan saklı payını zedeleyebilir. Bu durumda devreye giren tenkis davası, aşılan tasarrufların yasal ölçüye indirilmesini sağlar. Bu rehber, tenkis sürecini TMK ve HMK ekseninde ele alır.
Saklı Pay Kimin, Ne Kadar?
Tenkisin çıkış noktası, saklı paylı mirasçıların kim olduğunun ve paylarının doğru hesaplanmasıdır. Altsoy, eş ve belirli hallerde ana-baba bu korumadan yararlanır. Hesap, terekenin gerçek değerinin belirlenmesiyle başlar; miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışların terekeye eklenerek dikkate alınması, çoğu dosyanın en teknik kısmıdır.
Tenkise Tabi Kazandırmalar
Sadece vasiyetnameler değil, sağlararası bağışlar ve mirastan feragat karşılığı yapılan ödemeler gibi işlemler de belirli koşullarda tenkise konu olabilir. Görünürde satış olan ama gerçekte bağış niteliği taşıyan devirler, ayrıca muvazaa tartışmasını da beraberinde getirir.
Dava Öncesi Hazırlık Adımları
- Mirasçılık belgesiyle mirasçı sıfatının ve payların netleştirilmesi
- Miras bırakanın yaptığı devir ve bağışların dökümünün çıkarılması
- Taşınmaz ve taşınır değerleri için güncel değer tespiti yapılması
- Tenkis sırasının doğru kurulması için kazandırma tarihlerinin sıralanması
Süre Bilinci
Tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesine bağlı hak düşürücü sürelere tabidir ve bu süreler kaçırıldığında dava dinlenmez. Sürenin ne zaman işlemeye başladığı somut olaya göre değişebileceğinden, öğrenme anını belgeleyen unsurların baştan tespiti önemlidir. Kesin gün hesabı için dosyanın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Uzlaşma Seçeneği
Miras uyuşmazlıkları aile içi ilişkileri de etkilediğinden, dava sürecine paralel olarak paylaşımı bütünüyle çözen bir anlaşma ihtimali her aşamada gözetilebilir. Bu, hem zamanı hem de ilişkileri koruyan bir yol olabilir.
Yukarıdaki açıklamalar geneldir; tereke bileşimi, kazandırma türü ve süreler dosyaya göre değişeceğinden, kendi durumunuzu bir hukukçuyla görüşmeniz uygun olur.