Saklı paylı mirasçıların en sık yaşadığı kayıp, miras bırakanın sağlığında yaptığı işlemleri geç fark etmek değil; fark ettikten sonra hangi davanın açılacağına karar vermekle vakit kaybetmektir. Tenkis, denkleştirme ve muris muvazaası talepleri birbirinin yerine geçmez.
Hangi Talep Hangi Duruma Uyar
Miras bırakanın tasarrufu geçerli fakat saklı payı zedeliyorsa TMK kapsamında tenkis; işlem görünürde satış olmakla birlikte gerçekte bağış amacı taşıyorsa muvazaa iddiası gündeme gelir. Bu iki talep aynı olaydan doğsa da şartları ve sonuçları ayrıdır. Uygulamada terditli talep kurulması, birinin kabul görmemesi hâlinde diğerinin değerlendirilmesini sağlar.
Tenkiste Süre Nasıl İşler
Tenkis talebi, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa süreye ve her hâlde mirasın açılmasından itibaren işleyen azami süreye tabidir; vasiyetnamelerde bu hesap vasiyetnamenin açıldığı tarih üzerinden yapılır. Süre hak düşürücü nitelikte olduğundan, karşı taraf ileri sürmese bile mahkemece dikkate alınır. Bu nedenle öğrenme anını gösteren belge, dosyanın en kritik unsurudur.
Terekeyi Görünür Kılmak
- Tereke tespiti talebiyle malvarlığının fotoğrafı çekilir
- Tapu, banka ve araç kayıtlarının miras bırakan adına geçmişe dönük dökümü istenir
- Devir bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği para hareketiyle karşılaştırılır
- Miras bırakanın devir tarihindeki yaşı, sağlık durumu ve ihtiyacı ayrıca not edilir
- Değer tespiti için taşınmazın işlem tarihi ve dava tarihindeki değeri ayrı hesaplanır
Adım Sırası
- Mirasçılık belgesi çıkarılır ve mirasçı çevresi netleştirilir.
- Sağlararası kazandırmalar tarih sırasına dizilir.
- Saklı pay hesabı için tereke aktif ve pasifi ayrıştırılır.
- Tenkis ve muvazaa talepleri terditli biçimde kurgulanır.
- Tedbir gereken taşınmazlar için ayrı talep hazırlanır.
Paylaşım Aşamasındaki İtirazlar
Tenkis sonrası ya da bağımsız olarak yürüyen ortaklığın giderilmesi sürecinde, aynen taksim mi satış yoluyla paylaşma mı yapılacağı ayrı bir tartışmadır. Aynen taksim talep edilecekse buna ilişkin teknik uygunluk baştan gündeme getirilmelidir; aksi hâlde dosya doğrudan satış yönünde ilerleyebilir. HMK çerçevesindeki usul kuralları, bu taleplerin hangi aşamada ileri sürülebileceğini belirler.
Bu içerik yalnızca genel bilgi verir; mirasçı sayısı, tasarrufun türü ve öğrenme tarihi sonucu tamamen değiştirebilir. Dosyanızdaki tarihleri bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önemlidir.