Vasiyetname bulunan dosyalarda mirasçıların en sık düştüğü yanılgı, itiraz için "paylaşım aşamasını beklemektir". Oysa vasiyetnamenin açılmasından sonra işleyen süreler ve yapılması gereken bildirimler, sonraki tüm talepleri şekillendirir. Bu rehber 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ekseninde, itiraz ve paylaşım başvurularının sırasını ele alır.
Vasiyetnamenin açılması ile itiraz farklı işlemlerdir
Vasiyetnamenin açılıp ilgililere okunması ve örneğinin tebliği ayrı bir işlemdir; bu işlem vasiyetnamenin geçerli olduğu anlamına gelmez. İtiraz eden mirasçı bakımından belirleyici olan an, vasiyetnamenin kendisine tebliğ edildiği tarihtir. Bu tarih doğru kayıt altına alınmadığında, sonradan yapılacak hesaplarda tartışma çıkar.
Hangi iddia hangi davaya karşılık gelir
- Şekil eksikliği, ehliyetsizlik, irade sakatlığı veya hukuka aykırı içerik iddiaları iptal davasının konusudur.
- Saklı pay ihlali iddiası tenkis davasına dayanır ve hesaba dayalı bir taleptir.
- Mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirler için denkleştirme ve muvazaa iddiaları ayrıca değerlendirilir.
- Terekenin belirlenmesi için tespit ve defter tutma talepleri, esas davadan önce işletilebilir.
Terekeyi görünür kılmak
Paylaşım tartışmasının niteliği, terekenin kapsamının bilinmesine bağlıdır. Tapu kayıtları, banka hesap ve kiralık kasa bilgileri, araç kayıtları, şirket pay defteri kayıtları ve borç durumu derlenmelidir. Mirasçılık belgesi bu bilgilere erişimin anahtarıdır; bu nedenle sürecin başında temin edilmesi zaman kazandırır. Terekede borç yoğunluğu ihtimali varsa, mirasın reddi için tanınan sürenin işlemekte olduğu unutulmamalıdır.
Usule aykırı işlem ve hak kaybı noktaları
Sık görülen hatalar; iptal ve tenkis taleplerinin tek bir dava içinde gerekçelendirilmeden birlikte ileri sürülmesi, davanın tüm mirasçılara yöneltilmesi gerekirken bir kısmının dışarıda bırakılması, terekeye ait taşınmaz üzerinde tedbir istenmemesi nedeniyle üçüncü kişilere devir yapılması ve vasiyet alacaklısının talebini süresinde ileri sürmemesidir. Ayrıca yurt dışında bulunan mirasçılara tebligatın uzun sürmesi göz ardı edildiğinde, dosya tamamlanmadan aylar geçebilir.
Paylaşımda gerçekçi seçenekler
Mirasın paylaşımı her zaman dava ile sonuçlanmak zorunda değildir. Mirasçılar arasında yapılacak yazılı paylaşım sözleşmesi, hangi malın kime, hangi değer üzerinden ve hangi borçla birlikte özgüleneceğini gösterdiğinde çok daha hızlı sonuç verir. Anlaşma sağlanamayan kısımlar için ise ortaklığın giderilmesi yolu ayrıca değerlendirilebilir. Değerleme farklarının bağımsız bir raporla desteklenmesi, anlaşma ihtimalini belirgin biçimde artırır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; vasiyetnamenin türü, tebliğ tarihi ve terekenin yapısı sonucu değiştirebileceğinden, tebliğ aldığınız anda miras hukuku alanında çalışan bir avukata danışmanız yerinde olur.