Mirasçılar arasındaki uyuşmazlıklarda doğrudan ortaklığın giderilmesi davası açmak, çoğu zaman en hızlı yol gibi görünse de en pahalı yol olabilir. Terekenin tam olarak belirlenmediği, mirasçılık belgesinin güncellenmediği veya denkleştirme talebinin ileri sürülmediği dosyalarda süreç usule aykırı işlem nedeniyle baştan kurulmak zorunda kalır. Bu rehber, TMK ve HMK ekseninde başvuru sırasını ele alır.
Adım Sırası: Belgeden Davaya
- Güncel mirasçılık belgesi alınır; sonradan doğan mirasçılık değişiklikleri kontrol edilir.
- Terekeye dâhil taşınır, taşınmaz, banka hesabı ve şirket payları listelenir.
- Murisin borçları ve varsa vasiyetname/miras sözleşmesi tespit edilir.
- Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi seçeneği değerlendirilir.
- Ancak bundan sonra ortaklığın giderilmesi talebi kurgulanır.
Terekenin Tespiti Neden Öncelikli
Tereke tam olarak bilinmeden yapılan paylaşım, sonradan ortaya çıkan bir hesap veya taşınmaz nedeniyle yeniden tartışmaya açılır. Bu nedenle banka kayıtlarının, tapu ve araç kayıtlarının, ticaret sicil bilgilerinin dosyaya girmesi sağlanmalıdır. Tereke tespiti aşaması aynı zamanda mirasın reddi kararını verebilmek için de gerekli veriyi üretir.
Muvazaa ve Tenkis İddiaları Ayrı Dosyadır
Murisin sağlığında yaptığı devirlerin mirastan mal kaçırma amacı taşıdığı ya da saklı payı ihlal ettiği iddiası, ortaklığın giderilmesi dosyası içinde çözülmez. Bu iddialar ayrı dava konusudur ve kendi süre rejimine tabidir. İki süreç aynı anda yürütülüyorsa, bekletici mesele talebinin usulüne uygun ileri sürülmesi zaman kaybını önler.
Paylaşımda Sık Gözden Kaçan Kalemler
- Murise ait kira gelirleri ve bunların ölüm sonrası tahsilatı
- Bir mirasçının taşınmazı tek başına kullanmasından doğan bedel
- Cenaze ve tereke yönetimi giderlerinin paylaşımı
- Murisin sağlığında bir mirasçıya yaptığı karşılıksız kazandırmalar
- Taşınmaz üzerindeki ipotek ve haciz şerhlerinin akıbeti
Anlaşmalı Çözüm Seçeneğini Değerlendirin
Mirasçılar arasında yazılı bir paylaşım anlaşması yapılması, satış yoluyla paylaştırmaya göre çoğu zaman daha yüksek ekonomik sonuç üretir. Anlaşmanın kapsamına hangi taşınmazın kime düşeceği, denkleştirme bedelinin nasıl ödeneceği ve tapu devirlerinin takvimi açıkça yazılmalıdır.
Bu yazı genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Miras dosyalarında mirasçı sayısı, vasiyetname varlığı ve terekedeki mal türleri sonucu doğrudan etkilediğinden, adım atmadan önce dosyanızın bütün belgeleriyle birlikte hukuki olarak incelenmesini öneririz.