Miras işlerinde en sık karşılaşılan hata sıralamadan kaynaklanır: mirasçılar önce veraset ilamı almak için harekete geçer, terekenin borç durumunu ise çok daha sonra öğrenir. Oysa mirasın reddi için tanınan süre, belge alınmasını beklemez ve kendi takvimiyle işler.
Mirasçılık Belgesi Neyi Gösterir?
Mirasçılık belgesi, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösterir. Terekenin varlık ve borç durumu hakkında bilgi vermez, borçtan sorumluluğu da ortadan kaldırmaz. Belge, koşulları varsa noterden alınabilir; yabancılık unsuru taşıyan ya da nüfus kayıtlarının yeterli olmadığı hâllerde ise mahkemeye başvurmak gerekir. Bu başvuru için kanunda belirli bir süre öngörülmemiştir.
Üç Aylık Ret Süresi Ne Zaman İşler?
TMK kapsamında mirasçılar, mirası üç ay içinde reddedebilir. Yasal mirasçılar bakımından bu süre kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten; atanmış mirasçılar bakımından ise tasarrufun kendilerine bildirildiği tarihten işlemeye başlar. Süre geçtiğinde miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır ve borçlardan sorumluluk gündeme gelir. Terekenin borca batık olduğunun açıkça anlaşıldığı hâllerde ise farklı bir değerlendirme yapılır.
Zımnen Kabul Riski
Ret süresi içinde terekeye ilişkin bazı davranışlar, mirası kabul anlamına gelebilir. Bu nedenle karar verilene kadar dikkatli olunmalıdır.
- Tereke mallarının satılması, devredilmesi ya da kişisel kullanıma alınması
- Terekeye ait hesaplardan olağan yönetim sınırını aşan tasarruflarda bulunulması
- Miras kalan taşınmazın tapuda kendi adına tescil ettirilmesi
- Terekedeki alacakların tahsil edilip kişisel varlığa katılması
Belgeye İtiraz ve İptal
Mirasçılık belgesinin içeriğinin gerçek durumu yansıtmadığı düşünülüyorsa, belgenin iptali istenebilir. Evlat edinme, soybağının sonradan kurulması ya da nüfus kaydındaki hata gibi durumlar bu tür taleplerin tipik sebepleridir. Yargılama usulü bakımından HMK hükümleri uygulanır ve talebin kime yöneltileceği baştan doğru belirlenmelidir.
Öncelik Sırası
- Ölüm tarihi ve öğrenme tarihi yazılı olarak kayda geçirilir
- Terekenin borç durumu için bankalar ve icra kayıtları araştırılır
- Ret kararı verilecekse süre dolmadan sulh hukuk mahkemesine bildirilir
- Kabul yönünde karar verilirse paylaşım süreci planlanır
Bu yazı genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Mirasçı sıfatı, terekenin yapısı ve öğrenme tarihi sonucu belirleyeceğinden, ret süresi dolmadan bir hukukçuyla görüşülmesi önem taşır.