Anonim ve limited şirketlerde genel kurul, ortakların iradesinin şekillendiği en üst organdır. Toplantı çağrısındaki, gündemdeki veya oylamadaki hukuka aykırılıklar, alınan kararın iptali sonucunu doğurabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu bu davaları düzenlerken, uyuşmazlığın ticari dava niteliği yetki ve usul açısından belirleyicidir.
İptal sebepleri hangi başlıklarda toplanır?
- Çağrı ve gündem usulüne aykırılık: ilanların ve davetin öngörülen şekilde yapılmaması.
- Toplantı ve karar nisabına ilişkin eksiklikler.
- Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı içerikli kararlar.
- Ortakların bilgi alma ve inceleme hakkının engellenmesi.
Kimler dava açabilir?
TTK, iptal davasını açabilecek kişileri sınırlı biçimde belirler: toplantıda hazır bulunup karara muhalefetini tutanağa geçirten pay sahipleri ile belirli hallerde yönetim kurulu ve üyeleri. Bu nedenle genel kurulda muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılması, sonraki dava hakkı bakımından çoğu kez kritik bir adımdır.
Ticari dava şartı ve arabuluculuk
Ticari uyuşmazlıklarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davaları için dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir. Ancak genel kurul kararının iptali gibi yenilik doğuran talepler ile parasal talepler farklı usullere tabi olabildiğinden, davanın niteliği baştan doğru belirlenmelidir.
Karar uygulanmadan önce ne yapılabilir?
İptali istenen kararın icrasının, telafisi güç sonuçlar doğurmasını önlemek için mahkemeden kararın yürütülmesinin geri bırakılması talep edilebilir. Bu talep, esas davanın kaderini belirlemez ama süreç içinde şirket ve ortaklar arasındaki dengeyi korumaya yardımcı olur.
Süre ve belge disiplini
Genel kurul iptal davaları belirli hak düşürücü sürelere tabidir; karar tarihi ve tutanağın kesinleştiği an dikkatle izlenmelidir. Toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve çağrı ilanları dosyanın omurgasını oluşturur.
Bu içerik yol gösterici niteliktedir. Şirket yapısı, esas sözleşme hükümleri ve toplantının seyri sonuçları önemli ölçüde değiştirebileceğinden, iptal yoluna gitmeden önce belgelerin uzmanca incelenmesi önerilir.