Çalışma izni süreçlerinde ret kararlarının önemli bir bölümü, talebin esasen karşılanamaz olmasından değil, başvurunun yanlış kanaldan yapılmasından ya da eksik belgeyle sunulmasından kaynaklanır. Bu rehber, hangi adımın hangi kurumda tamamlanacağını ve dosyaya konulacak belgeleri sıralamaktadır.
Başvuruyu Kim, Nereden Yapar?
Türkiye içinden yapılan başvurularda kural, işverenin elektronik ortamda başvuruyu yapmasıdır; yabancının bu sırada geçerli bir ikamet izni bulunması aranır. Yurt dışından yapılan başvurularda ise yabancı, bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine başvurur ve kendisine verilen referans numarasıyla işveren dosyayı yurt içinden tamamlar. Yabancının şahsen valiliğe giderek çalışma izni istemesi ya da işverenin dış temsilcilik aşamasını atlaması, dosyanın işleme alınmamasıyla sonuçlanır.
İkamet İzni ile Çalışma İzni Karıştırılmamalı
YUKK kapsamındaki ikamet izinleri il göç idaresi müdürlükleri tarafından yürütülür; çalışma izni ise çalışma mevzuatı çerçevesinde ayrı bir kurumun yetkisindedir. Düzenlenen çalışma izni, süresi içinde ikamet izni yerine geçer. Buna rağmen öğrenci veya aile ikameti gibi izinlerin kendiliğinden çalışma hakkı verdiği düşüncesi yaygın bir hatadır; çalışma hakkının kapsamı izin türüne göre değişir.
Dosyaya Konulacak Belgeler
- Pasaportun kimlik bilgilerini gösteren sayfasının örneği ve gerekiyorsa onaylı tercümesi.
- Diploma veya geçici mezuniyet belgesi; mesleğe göre denklik işlemi.
- Taraflarca imzalanmış iş sözleşmesi; görev tanımı ve ücretin açıkça yazılması.
- İşverene ait ticaret sicil ve vergi kayıtları ile son dönem bilanço bilgileri.
- Mesleğin özel izne tabi olduğu hâllerde ilgili meslek kuruluşundan alınacak belge.
- Yurt dışında düzenlenen belgeler için apostil şerhi veya konsolosluk onayı ve yeminli tercüme.
Ret Kararına Karşı İzlenecek Yol
- Karar tebliğ edildiğinde tebliğ tarihi kayda geçirilir.
- Öngörülen süre içinde idari itiraz yoluna başvurulur.
- İtirazın reddi hâlinde idari yargıda iptal davası açılır; dava süresi tebliğden itibaren işler.
- Aynı gerekçeyle yeni bir başvuru yapmak dava süresini durdurmaz; bu iki yol birbirinin alternatifi gibi kullanılmamalıdır.
Vatandaşlık Bağlantısı
Çalışma izniyle geçirilen sürelerin, 5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurularda ikamet koşulu bakımından nasıl değerlendirileceği ayrı bir incelemedir. İstisnai kazanma yolları ise tümüyle farklı bir usule tabidir ve çalışma izni sürecinin doğal devamı değildir.
Uyarı
Uygulanacak koşullar yabancının uyruğuna, mesleğine ve işverenin durumuna göre farklılaşır. Bu metin genel çerçeve sunar; başvurudan önce dosyanızı hukuki destekle gözden geçirmeniz gecikmeleri azaltır.