Yabancı çalışma izni başvurusunun reddi, izin süresinin uzatılmaması veya iznin iptali kararları, yabancının ülkedeki hukuki durumunu doğrudan etkiler. Bu kararlara karşı iki ayrı yol vardır: idareye yapılan itiraz ve idari yargıda açılan iptal davası. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde bu iki yolun sırası ve süresi karıştırıldığında hak kaybı kaçınılmazdır.
Önce İtiraz mı, Doğrudan Dava mı?
Çalışma izni kararlarına karşı idari itiraz yolu öngörülmüştür. İtiraz, kararı veren idareye yöneltilir ve kararın tebliğinden itibaren işleyen bir süreye tabidir. İtirazın reddi hâlinde idari yargı yolu açılır. Ancak itiraz yoluna başvurmak dava açma süresini her hâlükârda durdurmaz; İYUK'un idari başvurularla dava süresi arasındaki ilişkiyi düzenleyen hükümleri gözetilmeden hareket edilirse, itiraz sonucu beklenirken dava açma hakkı sona erebilir.
Tebligat: Sürenin Başladığı An
Bu dosyalarda en tartışmalı konu, kararın ne zaman usulüne uygun tebliğ edildiğidir. Bildirimin işverene mi yabancıya mı yapıldığı, elektronik sistem üzerinden yapılan bildirimin tebligat sayılıp sayılmayacağı ve yurt dışındaki adrese yapılan bildirimin geçerliliği ayrı ayrı incelenmelidir. Süre hesabı, tebliğ tarihinin belgeyle ortaya konmasına dayanır; sistem üzerindeki görüntülenme kaydı dilekçeye eklenmelidir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Çalışma izni kararları idari işlem niteliğinde olduğundan uyuşmazlık idari yargıda, idare mahkemesinde görülür. Yetki bakımından işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer esas alınır. Yabancının Türkiye'deki ikamet adresi ile idarenin merkezi farklıysa, dilekçenin yanlış yer mahkemesine verilmesi dosyanın gönderilmesiyle sonuçlanır ve fiilen aylar kaybedilir.
İptal Talebinin Gerekçelendirilmesi
- Ret gerekçesinin somut olarak hangi eksikliğe dayandığı belirlenir; genel ifadeli ret kararlarında gerekçe yokluğu ayrı bir iptal sebebidir.
- Başvuru sırasında sunulan belgelerin tam listesi, idarenin eksiklik iddiasını karşılayacak biçimde dosyaya konulur.
- İşverenin yükümlülüklerini yerine getirdiğine ilişkin kayıtlar toplanır.
- Yürütmenin durdurulması talebi, telafisi güç zarar somutlaştırılarak ileri sürülür.
Yürütmenin Durdurulması Neden Kritiktir
İptal davası sonuçlanana kadar geçen sürede yabancının statüsü belirsiz kalabilir. Bu nedenle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinin ayrı bir başlık altında, ailevi ve mesleki sonuçlar somutlaştırılarak istenmesi önem taşır. Bu talep sonradan da ileri sürülebilse de, ilk dilekçede yer alması süreci hızlandırır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; başvurunun türü, ret gerekçesi ve tebligat biçimi sonucu değiştirebilir. Karar elinize ulaştığında gecikmeden hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.