Çalışma izni başvurusunun reddedilmesi, hem yabancı çalışan hem işveren için zincirleme sonuç doğurur: ikamet durumu, sigortalılık ve iş sözleşmesi aynı anda etkilenir. Bu rehberde, ret kararından sonra hangi merciye hangi sırayla başvurulacağı ve takvimin nasıl kurulacağı ele alınmaktadır.
Ret Gerekçesini Sınıflandırın
İtiraz stratejisi, gerekçenin türüne göre tümüyle değişir:
- Belge eksikliği: Genellikle tamamlanabilir niteliktedir; itiraz dilekçesine eksik evrak doğrudan eklenir.
- Değerlendirme kriterleri: İşyerindeki istihdam oranı, sermaye ve ücret ölçütleri gibi kriterlere dayanan retlerde tartışma sayısal verilere taşınır; bordro ve sigorta kayıtlarıyla desteklenmelidir.
- Meslek veya sektör kısıtı: İlgili düzenlemede yabancılara kapalı olduğu belirtilen bir faaliyet söz konusuysa itirazın başarı şansı sınırlıdır; alternatif izin türleri değerlendirilmelidir.
- Kamu düzeni ve güvenlik gerekçesi: Bu tür kararlarda gerekçe sınırlı biçimde açıklanabilir; dosyanın idari yargı boyutu öne çıkar.
Önce İdari İtiraz, Sonra Yargı
Çalışma izni kararlarına karşı, ilgili bakanlığa yapılacak idari itiraz öngörülmüştür ve bu itiraz kararın tebliğinden itibaren kısa bir süre içinde yapılmalıdır. Bu basamak tamamlanmadan doğrudan idari yargıya gitmek, dosyanın gereksiz yere uzamasına yol açar. İtirazın reddi hâlinde idari yargı yolu açıktır ve dava süresi yeniden tebliğ tarihinden hesaplanır. Süreyi ayakta tutan tek şey tebliğ belgeleridir; elektronik sistem üzerinden yapılan bildirimlerde ekran kaydı ve bildirim tarihi mutlaka saklanmalıdır.
Kim Başvurur: İşveren mi, Çalışan mı?
Çalışma izni başvuruları kural olarak işveren üzerinden yürütülür. Bu durum itiraz aşamasında bir yetki sorunu doğurur: dilekçeyi kimin imzalayacağı, vekâletin kim tarafından verileceği ve yazışmaların hangi hesap üzerinden yapılacağı baştan netleştirilmelidir. İşveren süreçten çekilirse yabancının tek başına yapabileceği işlemler sınırlı kalır; bu ihtimal iş sözleşmesinde önceden düzenlenebilir.
İkamet İzniyle Bağlantıyı Kaçırmayın
- Çalışma izni, yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatı bakımından ikamet izni yerine geçen bir belge işlevi taşıyabilir; iznin reddi ikamet durumunu doğrudan etkiler.
- Bu nedenle itiraz süreci yürürken ülkede kalış hakkının hangi belgeye dayandığı ayrıca kontrol edilmelidir.
- Aile bireylerinin izinleri ana izne bağlıysa, onların takvimi de aynı tabloya işlenmelidir.
- Vatandaşlık başvurusu planlanıyorsa, 5901 sayılı Kanun kapsamındaki ikamet ve statü şartları bakımından kesintinin etkisi hesaplanmalıdır.
İkinci Başvuru mu, İtiraz mı?
Bazı dosyalarda itiraz yerine eksikleri gidererek yeni bir başvuru yapmak daha hızlı sonuç verir; bazılarında ise yeni başvuru aynı gerekçeyle yeniden reddedilir ve zaman kaybedilir. Seçim, ret gerekçesinin düzeltilebilir olup olmamasına göre yapılmalıdır. İki yol da düşünülüyorsa, itiraz süresi dolmadan karar verilmesi gerekir; yeni başvuru yapmak itiraz süresini durdurmaz.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; izin türü, sektör ve ret gerekçesi izlenecek yolu değiştirir. Karar örneğiniz ve başvuru dosyanızla birlikte hukuki değerlendirme almanız isabetli olacaktır.