Çalışma izni başvurusunun reddi, çoğu zaman işveren ile yabancı çalışanın birlikte yürütmesi gereken bir sürecin başlangıcıdır. Ret kararının tebliğinden itibaren atılacak adımlar sınırlı bir zaman diliminde tamamlanmak zorundadır ve bu aşamada yapılan usule aykırı bir işlem, esasa ilişkin haklı gerekçelerin hiç değerlendirilmemesine yol açar. Aşağıda 6458 sayılı YUKK ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ekseninde bir yol haritası sunulmaktadır.
Ret Gerekçesini Türüne Göre Ayırın
Ret kararları tek tip değildir. Kimi karar belge eksikliğine, kimi karar istihdam kriterlerinin karşılanmamasına, kimi karar ise yabancının hukuki statüsüne veya hakkındaki kayıtlara dayanır. Eksik belgeye dayanan bir ret ile statüye dayanan bir ret, tamamen farklı bir savunma kurgusu gerektirir. Bu nedenle ilk iş, karar metnindeki gerekçenin madde madde çıkarılması ve her birine karşılık gelecek belgenin listelenmesidir.
Tebliğ Tarihi: Bütün Takvimin Çıpası
- Kararın elektronik sistem üzerinden mi yoksa yazılı olarak mı tebliğ edildiği.
- Tebliğin işverene mi, yabancıya mı yoksa her ikisine mi yapıldığı.
- Tebliğ evrakının ekleri ve başvuru dosya numarası.
- Karar metninde gösterilen başvuru yolu ve mercii.
Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa bu husus ayrıca ileri sürülmeli, ancak süre riski nedeniyle bu iddiaya güvenilerek başvuru geciktirilmemelidir.
İdari İtiraz ile Yargı Yolu Arasındaki İlişki
- Karar metninde gösterilen idari itiraz yolu, mevzuatta öngörülen süre içinde ve yazılı olarak kullanılır.
- İtiraz dilekçesine, ret gerekçesini karşılayan yeni belgeler eklenir; yalnızca ilk başvurunun tekrarı yeterli olmaz.
- İtirazın reddi halinde idari yargıda iptal davası yolu değerlendirilir; bu aşamada da tebliğ tarihi esas alınır.
- Yürütmenin durdurulması talebinin dosyanın koşullarına göre gerekip gerekmediği ayrıca kararlaştırılır.
İkamet Statüsüyle Bağlantıyı Gözden Kaçırmayın
Çalışma izni ile ikamet izni birbirine bağlı ilerleyen iki başlıktır. Çalışma izninin reddi, yabancının ülkede kalış statüsünü de etkileyebilir. Bu nedenle itiraz süreci yürütülürken mevcut ikamet izninin geçerlilik tarihi ayrı bir kontrol noktası olarak izlenmeli, gerekirse statünün korunmasına yönelik paralel başvuru yapılmalıdır. Vatandaşlık başvurusu düşünülen dosyalarda, çalışma izni geçmişindeki kesintilerin ileride 5901 kapsamındaki değerlendirmeyi etkileyebileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Sık Karşılaşılan Usul Hataları
Yabancı çalışanın kendi adına yaptığı başvurunun, işveren üzerinden yürütülmesi gereken bir süreçte geçersiz kalması; belgelerin apostil, tercüme veya noter onayı gereklilikleri karşılanmadan sunulması; itiraz dilekçesinde ret gerekçesine hiç değinilmeden genel bir mağduriyet anlatımı yapılması; ve elektronik sistemdeki bildirimlerin düzenli kontrol edilmemesi nedeniyle sürenin sessizce dolması bu hataların başında gelir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Yabancının uyruğu, mevcut izin türü ve ret gerekçesi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, tebliğ tarihinden sonra vakit kaybetmeden hukuki destek alınması yerinde olur.