Türkiye'ye giriş yasağı, çoğu zaman havalimanında ya da vize başvurusu sırasında öğrenilen ve kişiye önceden tebliğ edilmemiş bir idari işlemdir. Bu yapısı nedeniyle uyuşmazlığın ilk problemi esas değil, işlemi öğrenme anının ispatıdır. Aşağıda YUKK ve 5901 çerçevesinde başvuru yolları, merciler ve delil planı ele alınmıştır.
Önce İşlemin İçeriğini Öğrenmek
Yasağın hangi sebeple ve hangi süreyle konulduğu bilinmeden hazırlanan başvuru, gerekçesiz kalır. Bu nedenle ilk adım, göç idaresi birimlerine yapılacak bilgi edinme veya doğrudan başvuru ile işlemin dayanağının öğrenilmesidir. Yabancının kendisi yurt dışındaysa, Türkiye'de vekil aracılığıyla hareket edilmesi gerekir. İşlemin öğrenildiği tarih, dava süresinin başlangıcı bakımından belirleyici olduğundan, bu yazışmaların tarihleri saklanmalıdır.
İdari Başvuru mu, Doğrudan Dava mı?
Yasağın kaldırılması için idareye yapılan başvuru, dava açma süresi içinde yapıldığında bu süreyi durdurur. İdare başvuruyu reddederse veya kanunda öngörülen sürede cevap vermezse, kalan süre içinde iptal davası açılabilir. Buradaki risk, idari başvurunun dava süresi dolduktan sonra yapılması hâlinde süreyi canlandırmamasıdır. Bu yüzden idari başvuru bir alternatif değil, takvimi bilinerek kullanılan bir seçenektir.
İdare Mahkemesinde Yetki
İptal davası, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır. Yasağın merkezi bir birim tarafından konulduğu hâllerde yetkili mahkeme, kişinin son ikamet ettiği ilden farklı olabilir. Yetkisiz mahkemede açılan dava reddedilmez, ancak dosyanın gönderilmesi süreci uzatır ve giriş yasağının sürdüğü dönemi fiilen genişletir.
Sınır Dışı Kararıyla Karıştırmamak
Giriş yasağı ile sınır dışı etme kararı farklı işlemlerdir ve farklı sürelere tabidir. Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen çok kısa süre içinde idare mahkemesine başvurulması gerekir ve bu konuda verilen karar kesindir. İki işlemin aynı anda bulunduğu dosyalarda, kısa süreli olan başvuru önceliklendirilmelidir.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Pasaporttaki giriş çıkış kayıtları ve varsa havalimanı tutanağı
- Önceki ikamet izni, çalışma izni ve uzatma başvurularının dökümü
- Aile bağını gösteren evlilik ve doğum kayıtları
- Türkiye'deki yatırım, iş ilişkisi veya öğrenim durumuna dair belgeler
- Sağlık gerekçesi ileri sürülecekse tedavi sürekliliğini gösteren raporlar
Ölçülülük Argümanı
Aile hayatına saygı ve ölçülülük değerlendirmesi, bu dosyalarda en çok kullanılan hukuki eksendir. Ancak soyut bir ölçülülük iddiası tek başına sonuç vermez; yasağın kişinin somut durumunda yarattığı ağır sonucun belgeyle ortaya konulması gerekir.
Bu yazı yalnızca genel çerçeveyi anlatmaktadır. Yasağın dayanağı, süresi ve kişinin statüsü sonucu belirgin biçimde değiştirebileceğinden, başvuru yapılmadan önce dosyanın hukuki incelemeden geçirilmesi önerilir.