Türkiye’ye giriş yasağı, çoğu zaman havalimanında ya da bir vize başvurusunun reddiyle öğrenilir. 6458 sayılı YUKK ve 5901 sayılı Kanun bakımından burada iki ayrı soru vardır: yasağın hukuki dayanağı nedir ve bu dayanağa göre hangi merci karar vermiştir. İtirazın adresi, bu iki sorunun cevabına göre değişir.
Yasağın Kaynağını Tespit Etmek
Giriş yasakları tek tip değildir. Kimi kayıtlar sınır dışı etme kararının doğal sonucu olarak doğar, kimileri kamu düzeni veya kamu güvenliği gerekçesine, kimileri ise ikamet izni ihlali ya da idari para cezasının ödenmemesi gibi ekonomik nedenlere dayanır. Kaydın hangi kurum tarafından konulduğu öğrenilmeden yapılan başvuru, çoğu zaman ilgisi nedeniyle başka bir birime havale edilir ve dosya haftalar kaybeder. İlk adım, yasağın dayanağını ve konulduğu tarihi gösteren bilgiye ulaşmaktır.
İdari Başvuru mu, Doğrudan Dava mı?
Bazı yasak türlerinde valilik ya da göç idaresine yapılacak kaldırma talebi hızlı sonuç verebilir; özellikle ödenmemiş idari para cezası veya eksik belge kaynaklı kayıtlarda eksikliğin giderilmesi kaydın kalkmasını sağlayabilir. Kamu düzeni gerekçeli kayıtlarda ise idari başvuru çoğunlukla reddedilir ve asıl çözüm iptal davasıdır. İdari başvurunun dava süresine etkisi 2577 sayılı İYUK’ta düzenlenmiştir; bu nedenle başvuru yapılırken sürenin nasıl işleyeceği baştan hesaplanmalıdır.
Yetkili Mahkeme ve Süre Farkı
Giriş yasağının iptali istemi idari yargıda görülür ve yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre belirlenir. Burada en sık yapılan hata, sınır dışı etme kararı ile giriş yasağı kaydını aynı süre rejimine tabi saymaktır. Sınır dışı etme kararlarına karşı YUKK’ta öngörülen dava süresi, genel idari dava süresinden belirgin biçimde kısadır ve tebliğ anından itibaren işler. Yurt dışındaki ilgililer bakımından tebligatın ne zaman yapılmış sayıldığı ayrıca incelenmelidir.
Uzlaşma Zemini Var mı, Dava mı Gerekli?
İdareyle yürütülen yazışmanın gerçek bir çözüm ihtimali taşıdığı hâller sınırlıdır ve genellikle belgeyle giderilebilen eksikliklerle ilgilidir. Aile birliği, öğrenim ya da devam eden ticari faaliyet gibi somut bağlar varsa, bunların belgelendirilmesi hem idari başvuruyu hem dava dilekçesini güçlendirir. Buna karşılık gerekçesi güvenlik değerlendirmesine dayanan kayıtlarda yazışmayı uzatmak, dava süresinin kaçırılmasıyla sonuçlanabilir. Karar, sürenin ne kadarının harcandığına bakılarak verilmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar yol gösterici genel bilgilerdir. Yasak kodunun türü, tebliğ tarihi ve kişinin Türkiye ile bağı sonucu değiştirdiğinden, başvuru öncesinde evrak üzerinden ayrıntılı bir inceleme yapılması önerilir.