Yabancılar hukukunda aynı kişi hakkında birden fazla idari işlem aynı anda bulunabilir: ikamet izni talebinin reddi, ülkeye giriş yasağı kaydı ve ayrıca sınır dışı etme kararı. Bunların her biri ayrı bir işlemdir ve farklı süre ile başvuru rejimine tabidir. Tek dilekçeyle hepsine itiraz edilebileceği varsayımı, uygulamada en sık görülen hak kaybı nedenidir.
İşlemin Türünü Doğru Adlandırmak
Pasaporta işlenen tahdit kaydı, ikamet izni başvurusunun reddi ve sınır dışı etme kararı birbirinin yerine geçmez. Dava dilekçesinde hangi işlemin iptalinin istendiği, işlemin tarihi ve sayısı ile açıkça gösterilmelidir. İşlem numarası bilinmiyorsa, 6458 sayılı Kanun kapsamında bilgi talebinde bulunularak kaydın dayanağı öğrenilmelidir. Vatandaşlık başvurusunun reddi ise 5901 sayılı Kanun çerçevesinde ayrıca değerlendirilir ve kendi gerekçe rejimine sahiptir.
Süreler Birbirine Karışıyor
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir ve bu konuda verilen karar kesindir. Buna karşılık ikamet izni reddi ya da giriş yasağı kaydı gibi işlemler bakımından genel idari dava açma süresi uygulanır. Yedi günlük özel süreyi genel süreyle karıştırmak, dosyanın hiç incelenmemesi sonucunu doğurur. Süre, tebligatın usulüne uygun yapıldığı tarihten itibaren işler; bu nedenle tebliğ evrakı dikkatle incelenmelidir.
Hangi İdare Mahkemesi Yetkili
İdari yargıda yetki kamu düzenine ilişkindir ve mahkemece resen gözetilir. Kural olarak dava, işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır. Yabancının bulunduğu geri gönderme merkezinin başka bir ilde olması hâlinde, hangi mahkemenin yetkili olduğu ayrıca değerlendirilmelidir. Yetkisiz mahkemeye açılan davada dosya yetkili mahkemeye gönderilse dahi, yürütmenin durdurulması talebinin etkisi gecikebilir.
Tebligat ve Temsil Sorunu
- Yabancının Türkiye de bilinen adresi yoksa tebligatın nasıl yapıldığı ayrıca denetlenmelidir.
- Yurt dışındaki kişi adına dava açılacaksa vekâletnamenin usulüne uygun düzenlenmesi ve gerekiyorsa apostil şerhi taşıması gerekir.
- Tercümesi eksik veya onaysız belgeler, dosyaya sunulmuş sayılmayabilir.
İptal Sebeplerini Somutlaştırmak
Genel ifadelerle hukuka aykırılık iddiası ileri sürmek yeterli olmaz. İşlemin sebep unsuru, dayandığı bilgi ve belgeler ile aile hayatına saygı, eğitim veya çalışma durumu gibi kişisel bağlar somut belgelerle ortaya konmalıdır. Aile birliği, süregelen tedavi veya öğrenim kaydı gibi durumlar dosyada belgelenmemişse değerlendirmeye alınmaz. Yürütmenin durdurulması talebinin gerekçesinin de ayrıca yazılması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosyada işlem türü, tebliğ tarihi ve kişisel durum farklı sonuç doğurur. Süreler çok kısa olduğundan, karar tebliğ edildiği anda bir hukukçuya danışılması önerilir.