Sınır dışı etme kararı, muhatabı bakımından sonuçları çok hızlı doğan bir idari işlemdir. Karara karşı başvurulacak yol dar, süre kısadır; buna karşılık kararın dayandığı olgular çoğu zaman ancak belgeyle çürütülebilir. Bu rehber, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde itiraz sürecinde delil hazırlığını ve mercii tercihini ele alır.
Kararın gerekçesi neyi değiştirir?
Sınır dışı kararı farklı sebeplere dayanabilir: ikamet izninin uzatılmaması, kamu düzeni gerekçesi, izinsiz çalışma iddiası veya yasal kalış süresinin aşılması gibi. İtirazın içeriği doğrudan bu gerekçeye göre kurulur. Kararın hangi olguya dayandığı okunmadan hazırlanan başvurular, olayla ilgisi olmayan savunmalarla dolduğu için sonuç doğurmaz. Bu nedenle ilk iş, kararın ve eklerinin tam metnini temin etmektir.
Kritik olan tebliğ anıdır
İtiraz süresi kararın tebliğinden itibaren işler ve bu süre oldukça kısadır. Tebligatın yapıldığı adres, tebliğin kime yapıldığı ve muhatabın kararın içeriğini anlayabileceği bir dilde bilgilendirilip bilgilendirilmediği ayrıca önem taşır. Geri gönderme merkezinde bulunan kişiler bakımından süre işlemeye aynı şekilde devam ettiğinden, tebliğ tarihinin ilk günden itibaren kayda geçirilmesi gerekir.
İtirazı destekleyen belgeler
- Pasaport, ikamet izni ve varsa uluslararası koruma başvurusuna ilişkin kayıtlar
- Türkiye'deki aile bağını gösteren nüfus ve evlilik kayıtları
- Çocukların okul kayıtları ve eğitim durumu
- Sağlık sorunları bulunuyorsa güncel tıbbi raporlar
- Menşe ülkedeki riske ilişkin belgeler ve resmî kaynaklı raporlar
- Kamu düzeni gerekçesine dayanan kararlarda adli sicil ve varsa beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar
Doğru merci: idari yargı
Sınır dışı etme kararına karşı başvurulacak yer idare mahkemesidir. Bu kararların valilik nezdinde yapılan dilekçelerle ya da savcılığa yapılan şikâyetlerle ortadan kaldırılabileceği yönündeki yaygın kanı doğru değildir; bu tür başvurular süreyi durdurmaz. Süre içinde idare mahkemesine gidilmemesi hâlinde karar kesinleşir ve daha sonra ileri sürülecek en güçlü olgular bile sonuca etki edemez.
Aynı anda yürütülmesi gereken başlıklar
- Karar ve tebliğ belgesi temin edilir, süre takvime işlenir.
- İdari gözetim kararı varsa buna karşı ayrı başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.
- 5901 sayılı Kanun kapsamında vatandaşlık başvurusu bulunuyorsa bu sürecin durumu dosyaya eklenir.
- Yabancı dildeki belgeler için yeminli tercüme baştan hazırlanır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve her yabancının hukuki durumu kendine özgüdür. Süreler çok kısa olduğundan, kararın tebliğinden hemen sonra bir avukatla iletişime geçilmesi hak kaybı riskini belirgin biçimde azaltır.