Sınır dışı etme kararlarında en sık karşılaşılan hak kaybı, kararın esasına değil başvuru süresine ilişkindir. YUKK, bu kararlara karşı idare mahkemesine başvuru için genel idari dava süresinden çok daha kısa bir süre öngörür. Vatandaşlık başvurusu veya kaybı gibi 5901 sayılı Kanun kapsamındaki işlemlerle iç içe geçen dosyalarda ise iki ayrı sürecin takvimi birlikte yürütülmelidir.
Tebliğ Anında Yapılması Gerekenler
Kararın hangi tarihte, kime ve hangi dilde tebliğ edildiği ilk kontrol noktasıdır. Yabancının anlayacağı dilde bildirim yapılmaması, hukuki yardım imkânının hatırlatılmaması gibi eksiklikler dilekçede ayrıca ileri sürülür. Tebliğ evrakının bir örneği alınamıyorsa, tebliğ tarihi ve saati mutlaka not edilmelidir; sonraki tüm süreler bu andan hesaplanır.
Kararın Dayanağını Ayrıştırmak
- Karar hangi sebebe dayandırılmıştır: kamu düzeni, izin ihlali, çalışma izni sorunu ya da başka bir gerekçe mi?
- Dosyada idari gözetim kararı da var mı, yoksa yalnızca sınır dışı kararı mı verilmiştir?
- Kişinin uluslararası koruma başvurusu bulunuyor mu?
- Türkiye'de aile bağı, çocuk, sağlık durumu gibi kişisel unsurlar idarece değerlendirilmiş mi?
Geri Gönderme Yasağı İncelemesi
YUKK, kişinin gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muameleye maruz kalma riski bulunduğu hallerde sınır dışı edilemeyeceğini düzenler. Bu iddia ileri sürülecekse, genel ifadelerle değil kişiye özgü somut olgularla desteklenmelidir: kişinin durumu, geçmiş olaylar, resmi yazışmalar ve varsa sağlık raporları dosyaya eklenmelidir.
İdari Gözetim Ayrı Bir Yoldur
- Sınır dışı kararına itiraz ile idari gözetime itiraz farklı mercilerde incelenir.
- Gözetim kararına karşı sulh ceza hakimliğine başvuru yolu değerlendirilir.
- Gözetimin uzatılması hallerinde yeniden başvuru imkânı gözden kaçırılmamalıdır.
- Her iki başvurunun tarihleri tek takvimde izlenmelidir.
Gönüllü Çıkış mı, Yargı Yolu mu
Bazı dosyalarda idare, gönüllü geri dönüş imkânı tanır. Bu seçenek, ileride Türkiye'ye giriş yasağı süresi bakımından yargı yolunu sürdürmekten farklı sonuç doğurabilir. Karar verilmeden önce; kişinin ülkedeki bağları, dava sürecinin muhtemel süresi, giriş yasağının kapsamı ve gözetim halinin devam edip etmeyeceği birlikte değerlendirilmelidir. Aceleyle imzalanan beyanlar sonradan geri alınamayabilir.
Bu metin genel bir yol haritası sunar; sınır dışı dosyalarında süreler çok kısa olduğundan, karar tebliğ edilir edilmez bir avukata başvurulması güçlü biçimde önerilir.