Sınır dışı etme kararı, idari yargıdaki en dar süreli işlemlerden biridir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte yedi günlük başvuru penceresi ile yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi, esas incelemesine geçilip geçilmeyeceğini tayin eder.
Tebliğ Anı ve Yedi Gün
Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Süre kısa olduğu için tebliğ evrakının tarihi, ilk incelenmesi gereken belgedir. Kararın idari gözetim altındaki bir kişiye tebliğ edildiği hâllerde, ailenin veya avukatın durumdan geç haberdar olması sık görülür; bu nedenle geri gönderme merkezindeki kişiyle iletişim kurulur kurulmaz tebliğ tarihinin öğrenilmesi gerekir. Mahkeme, başvuruyu kanunda öngörülen kısa süre içinde sonuçlandırır ve bu karar kesindir.
Hangi Mahkeme Yetkili
İdari yargıda yetki kamu düzenindendir. Sınır dışı uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme, kararı veren idari birimin bulunduğu yere göre belirlenir. Kişi başka bir ilde bulunan geri gönderme merkezine nakledilmiş olsa dahi, kararı tesis eden valilik bünyesindeki birim esas alınır. Nakil nedeniyle bulunulan yerdeki mahkemeye yapılan başvuru, yedi günlük pencerede yetkisizlik sorunu doğurabilir.
Dava Açılmasının Sonuçları
- Kanunda gösterilen hâllerde, dava açılmakla sınır dışı işleminin icrası bekletilir.
- İdari gözetim kararı ayrı bir işlemdir; ona karşı başvuru da ayrıca yapılır.
- Aile bütünlüğü, sağlık durumu ve ülkeye dönüş hâlinde karşılaşılacak riskler dilekçede somut belgeyle desteklenmelidir.
- Uluslararası koruma başvurusu bulunması hâlinde sürecin bu başvuruyla ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
Dilekçenin Kurulması
Kısa süre nedeniyle dilekçeler çoğu zaman aceleye gelir. Buna karşılık iddia, kararın hangi gerekçeye dayandığı okunarak kurulmalıdır: kişi hakkındaki değerlendirme genel bir kamu düzeni gerekçesine mi, yoksa somut bir olaya mı dayanıyor? Gerekçe somutsa ona ilişkin belge ve tanık delili; soyutsa gerekçenin denetlenebilir olmadığı yönündeki hukuki argüman öne çıkarılır.
Sonuç Alınamazsa Kalan Yollar
Ret kararının ardından yabancının hukuki durumu tümüyle sona ermez; ikamet, aile birleşimi veya vatandaşlık başvurularına ilişkin ayrı süreçler kendi koşulları içinde değerlendirilir. Bu değerlendirme, sınır dışı dosyasındaki tespitlerin sonraki başvurulara etkisi göz önünde tutularak yapılmalıdır.
Kapanış
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve her dosyanın koşulları farklıdır. Süre çok kısa olduğundan, karar tebliğ edilir edilmez bir avukatla iletişime geçilmesi önem taşır.