Sınırdışı etme kararlarında en belirleyici unsur süredir. YUKK çerçevesinde verilen karara karşı yargı yoluna gidilmesi kısa ve kesin bir takvime bağlıdır; bu takvimin başlangıcı ise kararın usulüne uygun biçimde tebliğ edildiği andır. 5901 sayılı Kanun kapsamındaki bir statü talebi de aynı dönemde gündemdeyse, iki sürecin birbirini etkilemesi kaçınılmazdır.
Tebligat Anını Kanıtlamak
Sürenin işlemeye başladığı tarih tartışmalıysa, dosyanın kaderi bu tek noktaya bağlanır. Kararın hangi tarihte, kime ve hangi dilde tebliğ edildiği; tercüman bulunup bulunmadığı; kişinin okuryazarlık ve dil durumu; tebliğ evrakındaki imza ve şerhler ayrıntılı biçimde incelenmelidir. Usulüne aykırı bir tebligat, sürenin başlangıcına ilişkin savunmanın temelini oluşturur.
İdari Gözetim Altındayken Delil Toplama
- Kişiyle görüşme kayıtlarının ve verilen dilekçelerin tarihli örnekleri saklanır.
- Sağlık durumuna ilişkin raporlar zaman kaybedilmeden temin edilir.
- Aile bağlarını gösteren nüfus ve ikamet kayıtları toplanır.
- Ülkedeki eğitim, çalışma ve sosyal bağlara ilişkin belgeler bir araya getirilir.
Geri Gönderme Yasağına İlişkin İspat
Kişinin gönderileceği ülkede karşılaşacağı risk ileri sürülüyorsa, bu iddianın soyut kalmaması gerekir. Kişisel duruma ilişkin somut olaylar, varsa kamu kurumlarının ya da uluslararası kuruluşların genel değerlendirmeleri ve kişinin geçmişine dair belgeler birlikte sunulmalıdır. İddianın kişiselleştirilmesi, genel bilgilerin tekrarından çok daha etkilidir.
Dilekçede Süre Savunmasının Kurulması
Dava dilekçesi yazılırken süreye ilişkin savunma esasa ilişkin argümanların arkasına gizlenmemelidir. Süre itirazı ayrı bir başlık altında, tebligat evrakına atıfla ve tarih tarih yazılmalıdır. Bu düzen, mahkemenin önce süreyi değerlendirdiği hâllerde esasa geçilmesini sağlayan tek yol olabilir.
Paralel Takvimler
Sınırdışı kararının yanında idari gözetim kararının ayrı bir denetim usulü bulunur ve bu iki sürecin takvimi birbirinden bağımsız işler. İkisinin aynı tabloda izlenmemesi, bir yol açıkken diğerinin kapanmasına yol açar. Bu nedenle her karar için ayrı bir tarih satırı tutulması gerekir.
Bu yazı genel çerçeveyi anlatmaktadır; kişinin statüsü ve kararın dayandığı sebep sonuçları değiştirir. Süreler çok kısa olduğundan, karar eline ulaşır ulaşmaz hukuki destek alınması önem taşır.