Taşınmaz edinimi ya da diğer yatırım türleri üzerinden Türk vatandaşlığı başvurusu, 5901 sayılı Kanun ve YUKK ile idari uygulama düzenlemelerinin birlikte işlediği çok aşamalı bir süreçtir. Dosyaların önemli bir kısmı esastan değil, belge eksikliği ve başvurunun yanlış birime yapılması nedeniyle uzar. Bu rehber, belge listesini ve ret sonrası izlenecek yolu ele almaktadır.
Süreç Tek Bir Kapıdan Yürümez
Başvurunun aşamaları farklı birimlere dağılır: yatırımın uygunluğunu tespit eden ilgili bakanlık birimi, oturma izni işlemleri için göç idaresi ve vatandaşlık kararı için nüfus ve vatandaşlık işlerine bağlı birimler. Uygulamada görülen hata, uygunluk belgesi alınmadan doğrudan vatandaşlık başvurusu yapılması ya da tüm sürecin tapu müdürlüğünde tamamlanacağı varsayımıdır. Bu yanlış merciye başvuru, dosyanın işleme alınmaması ve baştan yeniden başlanması sonucunu doğurur.
Belge Setini Eksiksiz Kurmak
Dosyada tipik olarak aranan belgeler şu gruplarda toplanır:
- Kimlik ve medeni hal belgeleri: pasaport, doğum kaydı, evlilik veya boşanma belgesi ve bunların usulüne uygun onaylı çevirileri.
- Yatırım belgeleri: tapu kaydı, satış sözleşmesi, değerleme raporu, ödemenin bankacılık sistemi üzerinden yapıldığını gösteren dekontlar ve döviz alım belgesi.
- Taahhüt belgeleri: yatırımın belirli süre elden çıkarılmayacağına dair tapuya işlenen şerh.
- Statü belgeleri: geçerli ikamet izni veya ilgili başvuru kaydı.
- Aile bireyleri için: eş ve çocuklara ilişkin bağ belgeleri ve varsa veli izin belgeleri.
Yurt dışında düzenlenen her belgede apostil ya da konsolosluk onayı ile yeminli çeviri zinciri kontrol edilmelidir. Adı farklı yazılan bir isim ya da tarihi tutmayan bir çeviri, dosyayı tek başına geri döndürür.
Ödeme İzinin Belgeye Dönüşmesi
Yatırım tutarının hangi hesaptan hangi hesaba, hangi tarihte ve hangi para biriminde gittiği, kesintisiz bir zincir halinde gösterilmelidir. Üçüncü kişiler üzerinden yapılan ödemeler ve nakit beyanları en çok tartışma yaratan noktadır. Ödeme zinciri baştan belgelenmezse, sonradan tamamlanması çoğu zaman mümkün olmaz.
Ret Kararı Geldiğinde
Olumsuz sonuçta iki seçenek vardır: eksikliğin giderilerek idareye yeniden başvurulması ya da işlemin iptali için idari yargıda dava açılması. İptal davasının süresi, kararın tebliğinden itibaren işler ve idareye yapılan yeni başvurular bu süreyi her durumda korumaz. Bu nedenle ret gerekçesi okunur okunmaz iki yol paralel değerlendirilmelidir.
- Ret yazısındaki gerekçe madde madde ayrıştırılır.
- Gerekçe belge eksikliğine mi, esasa mı dayanıyor belirlenir.
- Dava süresi takvime yazılır ve tebliğ belgesi saklanır.
- Yeniden başvuru yapılacaksa eksik belgeler önce tamamlanır.
- Dava açılacaksa idari işlemin dayanağı olan tüm yazışmalar dosyadan istenir.
Yabancılık unsuru taşıyan dosyalarda belge zinciri sonucu belirler. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; başvurunuzun aşamasına göre bir hukukçudan destek almanız faydalı olacaktır.