Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2020/537 K.2021/3927

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali-tescil-tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabul-kısmen reddine ilişkin olarak verilen karar asıl ve birleştirilen davada davacılar tarafından duruşma istekli, davalı ... tarafından duruşma istekli, dahili davalılar ... ve ... ile müdahale talebi reddedilen ...,...,...,..., tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla;

duruşma günü olarak saptanan 14.09.2021 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... vekili Avukat ... ile bir kısım davacılar ... vd. vekili Avukat ... ... ve diğer temyiz eden davacılar ...vekili Avukat ..., geldiler, davetiye tebliğine rağmen davalı ... ve davalı ... gelmedi.

Yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil ile tazminat; müdahil dava ise, harici satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil isteklerine ilişkindir.

Asıl ve birleşen davanın davacıları, mirasbırakan ...'un tüm taşınmazlarını mirastan mal kaçırmak amacıyla tek oğlu olan davalıya satış yoluyla temlik ettiğini, işlemlerin muvazaalı biçimde yapıldığını; sonradan taşınmazların imar uygulamasına tabi tutularak imar parsellerine dönüştüğünü, bunlardan bir kısmının da davalı tarafından üçüncü kişilere satıldığını ileri sürerek miras payları oranında tapu iptali-tescile ve üçüncü kişilere satılan taşınmazlar yönünden de tazminata karar verilmesini istemişlerdir.

Üçüncü kişi konumundaki müdahil davacılar, dava konusu taşınmazlardan bir kısmını sağlığında mirasbırakan ...'dan haricen satın aldıkları iddiasıyla tapularının iptalini ve adlarına tescilini talep etmişlerdir.

Davalı, asıl ve birleşen davalar bakımından muvazaa iddialarının doğru olmadığını belirtip davanın reddini savunmuş; müdahil davacıların davasını ise kabul etmiştir.

Mahkemece, davalı tarafından kabul edilmiş olması nedeniyle müdahil davacıların davasının kabulüne; asıl ve birleşen davadaki muvazaa iddiasının ise kısmen sübut bulduğu gerekçesiyle tapu iptali-tescile ve istekle bağlı kalınarak tazminata karar verilmiş; tarafların temyizi üzerine hüküm Dairece, dava konusu taşınmazlardan 273 ada 2 ve 280 ada 22 parseller bakımından HMK’nin 125. maddesinin uygulanması gereğine işaret edilerek bozulmuş;

mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında davacılar vekili, HMK’nin 125. maddesine göre dava konusu 273 ada 2 ve 280 ada 22 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili olarak yeni malikler ... ve ...’ya karşı davaya iptal tescil davası olarak devam ettiğini bildirmiş; bilahare 30.10.2019 tarihli dilekçe ile bu iki taşınmaz bakımından davadan feragat etmiş; bozmadan sonra 3. kişiler ...,..., ... ve ..., dava konusu bir kısım taşınmazı mirasbırakan ...'dan haricen satın aldıklarını ileri sürerek tapularının iptalini ve adlarına tescilini talep etmişler;

mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı tarafından kabul edilmiş olması nedeniyle bir kısım müdahil davacının davasının kabulüne; asıl ve birleşen davadaki muvazaa iddiasının ise kısmen sübut bulduğu gerekçesiyle tapu iptali-tescile ve istekle bağlı kalınarak tazminata hükmedilmiş; bozmadan sonra müdahale talebinde bulunan ...,..., ... ve ...,’ın müdahale talebinin reddine karar verilmiş; bozma ilamında sözü edilen 273 ada 2 parsel ile 280 ada 22 no’lu parseller yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillere göre;

1917 doğumlu mirasbırakan ...’un 06.11.1999 tarihinde ölümü üzerine, kızı ...,’den olma torunları asıl davada davacılar ...,...,..., ..., ..., ...,..., ..., ve ..., birleştirilen davada davacı kızı ..., asıl ve birleştirilen davada davalı oğlu ...ve dava dışı kızları ..., ile...,in mirasçılarının kaldığı,

Asıl ve birleştirilen davada, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak dava konusu edilen ve iptal tescil isteği yönünden kabul kapsamında olan;

1- 119 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 80/610 payının 03.11.1997 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 285 parselden geldiği,

2- 414 ada 16 parsel sayılı taşınmazın 335/2074 payının 10.03.2009 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, geldi parsellerinin denetlenemediği,

3- 329 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 05.07.1999 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 606 parselden geldiği,

4- 329 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 05.07.1999 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 606 parselden geldiği,

5- 329 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 05.07.1999 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 606 parselden geldiği,

6- 329 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 05.07.1999 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 606 parselden geldiği,

7- 338 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 75/750 payının 05.07.1999 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 606 parselden geldiği,

8- 338 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 115/785 payının 05.07.1999 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 606 parselden geldiği,

9- 260 ada 26 parsel sayılı taşınmazın 161/10078 payının 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 678 parselden geldiği,

10- 263 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 101/313 payının 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 678 ve 679 parsellerden geldiği,

11- 273 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 679 parselden geldiği,

12- 280 ada 30 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 679 parselden geldiği,

13- 280 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 679 parselden geldiği,

14- 281 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 263/580 payının davalı ... adına kayıtlı olup, kök 679 parselden geldiği, (aynı zamanda tazminat isteği bakımından da kabul kapsamında olduğu)

15- 281 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, kök 679 parselden geldiği,

16- 283 ada 11 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, geldi parsellerinin denetlenemediği,

Yalnızca asıl davada davaya konu edilen ve hem iptal tescil isteği hem de tazminat isteği yönünden kabul kapsamında olan;

17- 329 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 13.12.2010 tarihli satış işlemiyle 1/2’şer paylarla dava dışı 3. kişiler ... adlarına kayıtlı olduğu, bu parselin kök 606 parselden geldiği,

Yalnızca asıl davada, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak dava konusu edilen ve tazminat isteği bakımından kabul kapsamında olan;

18- 329 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 26.03.2009 tarihli satış işlemiyle dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 606 parselden geldiği,

19- 329 ada 10 parsel taşınmazın 28.09.2009 tarihli satış işlemiyle dava dışı 3. kişi ...adına kayıtlı olduğu, bu parselin kök 606 parselden geldiği,

20- 262 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 24.03.2009 tarihli satış işlemiyle dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olduğu, bu parselin kök 678 parselden geldiği,

Yalnızca asıl davada muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak dava konusu edilen ve bozma sonrası feragat nedeniyle davanın reddine karar verilen;

21- 273 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 28.05.2009 tarihli satış işlemiyle dahili davalı ... adına kayıtlı olduğu, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

22- 280 ada 22 parsel sayılı taşınmazın 29.05.2009 tarihli satış işlemiyle dahili davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

Asıl ve birleştirilen davada davacıların muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak iptal tescil, olmazsa tazminat isteğiyle dava konusu ettiği ve aynı zamanda müdahil davacılar tarafından harici satın almaya dayalı olarak dava konusu edilen ve müdahil davacıların iptal tescil isteği yönünden kabul kapsamında olan;

23- 263 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 678 parselden geldiği,

24- 265 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 678 parselden geldiği,

25- 265 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 678 parselden geldiği,

26- 273 ada 10 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

27- 273 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

28- 273 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

29- 274 ada 14 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

30- 280 ada 15 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

31- 280 ada 16 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

32- 280 ada 23 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

33- 280 ada 24 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

34- 280 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

35- 280 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

36- 280 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

37- 280 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

38- 280 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle davalı ... adına kayıtlı olup, bu parselin kök 679 parselden geldiği,

Asıl ve birleştirilen davada muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak dava konusu edilen ve ret kapsamında kalan;

39- 280 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 21.08.2008 tarihli satış işlemiyle dava dışı 3. kişi ...adına kayıtlı olduğu,

40- 282 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olduğu,

41- 282 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olduğu,

42-282 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının getirtilmediği,

43- 283 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olduğu,

44- 283 ada 10 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olduğu,

45- 283 ada 8 parsel parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle paylı olarak dava dışı 3. kişi ... ve ... adlarına kayıtlı olduğu,

46- 283 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 05.01.2007 tarihli imar işlemiyle dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olduğu,

Asıl davada muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak dava konusu edilen,

47- 414 ada 10 parsel sayılı taşınmazın tedavül kayıtlarının getirtilmediği, ancak tapu müdürlüğü tarafından bu taşınmazın kabul kapsamındaki 414 ada 16 parsel sayılı taşınmaza gittiğinin bildirildiği, bu taşınmazın bütün tedavülünü gösterir şekilde tapu kayıtları getirtilmediği için denetlenemediği,

Dosya kapsamında yer alan resmi senetlerin incelenmesinde;

-Kök 679 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan ... adına kayıtlı iken, 15400/28400 payını 05.03.1996 tarihinde davalı oğlu ...’a satış yoluyla temlik ettiği,

- Kök 606 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan ... adına kayıtlı iken 22.09,1993 tarihinde davalı oğlu ...’a satış yoluyla devrettiği,

- Kök 678 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan ... adına kayıtlı iken, 05.03.1996 tarihinde davalı oğlu ...’a satış yoluyla devrettiği,

- Kök 285 parselin 4/48 payı mirasbırakan ... adına kayıtlı iken, 05.03.1996 tarihinde davalı oğlu ...’a satış yoluyla devrettiği,

- Kök 315 parselin 4/48 payı mirasbırakan ... adına kayıtlı iken, 05.03.1996 tarihinde davalı oğlu ...’a satış yoluyla devrettiği,

Mahkemece verilen kısmen kabul, kısmen redde ilişkin hükmün asıl ve birleştirilen davada davalı ... tarafından asıl ve birleştirilen davanın kabulüne yönelik hüküm bakımından; asıl ve birleştirilen davada davacılar tarafından müdahil davanın kabulüne ilişkin olarak verilen hüküm yönünden; bozmaya uyularak yapılan yargılama sırasında müdahale talebinin reddine karar verilen ..., ..., ...,..., tarafından müdahale talebinin reddine ilişkin hüküm bakımından; yine bozma sonrası feragat nedeniyle ret kararı verilen dava konusu 273 ada 2 ve 280 ada 22 parsel sayılı taşınmazların kayıt maliki olup HMK’nin 125. maddesi uyarınca davalı olarak davada yer alan ... ile ... tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayanağı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ve özellikle hükmüne uyulan bozma ilamında gösterildiği şekilde işlem yapılarak muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istekli asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Asıl ve birleştirilen davada davalı ...’un bu yönlere ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine.

Asıl ve birleştirilen davada davacıların temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece kabulüne karar verilen müdahil davacıların davasının davalı ... tarafından kabul edilmesi ve müdahil davacıların tapulu taşınmazlar için harici satışa dayandıkları nazara alındığında, müdahil davacıların davalarının, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak talepte bulunan asıl ve birleştirilen davada davacıların taleplerini sonuçsuz bırakmaya (zararlandırmaya) yönelik ve muvazaalı olduğu gözetilmek suretiyle müdahil davacıların davalarının reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Hal böyle olunca; asıl ve birleştirilen davada davacıların muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı davaları yönünden, dava konusu tüm taşınmazların evveliyat kayıtları ve imar dağıtım cetvelleri getirtilip, bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle, hangi parsellerin mirasbırakandan geçtiği tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenip, davacıların miras payları da gözetilerek, asıl ve birleştirilen dava bakımından ayrı ayrı kabul kararı verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Ayrıca, birleştirilen davada davacı ...’in, davaya ve temyize konu ettiği 273 ada 10, 280 ada 7, 280 ada 3, 280 ada 23, 280 ada 6, 263 ada 4, 265 ada 1, 265 ada 2, 273 ada 1, 273 ada 9, 274 ada 14, 280 ada 15, 280 ada 16, 280 ada 24, 280 ada 4, 280 ada 9 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili olarak temyiz isteğinden 23/02/2021 tarihli dilekçesi ile feragat ettiği anlaşılmakla; davacı ...’in bu parsellerle ilgili temyiz isteğinin feragat nedeniyle reddine.

O halde; birleştirilen davada davacı ...’in dava konusu 273 ada 10, 280 ada 7, 280 ada 3, 280 ada 23, 280 ada 6, 263 ada 4, 265 ada 1, 265 ada 2, 273 ada 1, 273 ada 9, 274 ada 14, 280 ada 15, 280 ada 16, 280 ada 24, 280 ada 4, 280 ada 9 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili temyizden feragati nedeniyle oluşacak usuli kazanılmış hak kuralları gözetilerek hüküm kurulması gerektiğinde kuşku yoktur.

Öte yandan; ret kapsamında olup da asıl ve birleştirilen davada davacılar tarafından temyiz konusu edilmeyen dava konusu 280 ada 8, 282 ada 1, 282 ada 2, 282 ada 3, 283 ada 1, 283 ada 10, 283 ada 8, 283 ada 9, 273 ada 2, 280 ada 22 parsel sayılı taşınmazlar bakımından ret kararı temyiz edilmediği için bu parseller bakımından oluşacak usuli kazanılmış hak kuralları gözetilerek hüküm kurulması gerektiği de açıktır.

Bozma sonrası müdahale taleplerinin reddine karar verilen ...,...,...,...,’ın temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 65. maddesi gereğince, hüküm verilinceye kadar asli müdahale mümkün olmakla birlikte, müdahale taleplerinin reddine karar verilen ...,..., ...ve ...ın, harcını yatırmak suretiyle usulünce bir dava açmadıkları nazara alındığında bu talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken adı geçenler yönünden hatalı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre de; muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı asıl ve birleştirilen davada, tazminata hükmedilen 329 ada 1-3-10, 262 ada 2, 280 ada 22, 273 ada 2 parsel sayılı taşınmazların birleştirilen davada davacı ... tarafından dava konusu edilmediği halde bu parsellerde birleştirilen davada davacı ... lehine tazminata karar verilmesi; bunun yanısıra feragat nedeniyle davanın reddine karar verilen dava konusu 273 ada 2 ve 280 ada 22 parsellerle ilgili aynı zamanda tazminata karar verilmesi, diğer yandan tazminata hükmedilen ve dava dışı 3. kişi adına kayıtlı olduğu anlaşılan 329 ada 3 parselle ilgili olarak iptal tescile karar verilmesi,

iptal tescil kapsamındaki 119 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davalı adına 80/610 pay kayıtlı olduğu halde 80/180 pay üzerinden iptal tescile karar verilmesi, yine iptal tescil kapsamındaki 260 ada 26 parsel sayılı taşınmazda davalı adına 161/10078 pay kayıtlı olduğu halde 16/10078 pay üzerinden iptal tescile karar verilmesi de doğru değildir.