Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/4954 K.2025/4455

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalılar ... ve ... vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; muris babası ...'ın 3578, 429, 440, 863, 21 70... parsel sayılı taşınmazları davalılara satış suretiyle temlik ettiğini, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek halen davalılar adına kayıtlı taşınmazlar bakımından miras payı oranında tapu iptali ve tescile, dava dışı 3. kişilere devredilenler bakımından ise bedele, mümkün olmazsa denkleştirmeye karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ...ve ..........; 4 40... parsel sayılı taşınmazların muris tarafından gayri resmi birliktelik yaşadığı ...ye mehir olarak verildiğini, taşınmazları bedellerini ödeyerek ...den satın aldıklarını, temliklerin mal kaçırma amaçlı olmadığını, alım güçlerinin bulunduğunu belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

2. Davalı ...; murisin ölümünden yıllar sonra dava açılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, 1445 parsel sayılı taşınmazda hiçbir zaman malik olmadığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ...; muris tarafından gayri resmi birliktelik yaşadığı ...ye mehir olarak verilen 35 78... parsel sayılı taşınmazları bedellerini ödeyerek satın aldığını, 429 parsel sayılı taşınmazın ise muris tarafından kendisine bakım karşılığı, minnet duygusu ile temlik edildiğini, murise ölünceye kadar bakıp onun tüm ihtiyaçlarını giderdiğini, temliklerde muvazaanın bulunmadığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 1475 parsel sayılı taşınmazın davalı ...'ya düğün hediyesi olarak, 429 parsel sayılı taşınmazın ise davalı ...'e bakım karşılığı verildiği, diğer taşınmazların ise muris tarafından gayri resmi eşi dava dışı ...ye temlikinin aralarında resmi evlilik olmadığından ...nün miras alamayacak olması nedeniyle yapıldığı, taşınmazların devirlerinin karşılıklı olduğu ve muris muvazaası bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;

murisin 429 parsel sayılı taşınmazını ölünceye kadar aynı evde yaşadığı oğlu olan davalı ...'e bakım karşılığı temlik ettiği, 1475 parsel sayılı taşınmazı gelini olan davalı ...'ya düğününde altın takmaması nedeniyle altın yerine geçmek üzere devrettiği, bu iki parça taşınmaz bakımından muvazaa iddiasının kanıtlanamadığından tapu iptali ve tescil isteğinin reddine karar verilmesinin doğru olduğu, öte yandan davalı ...’nın mirasçı olmadığı ve davalı ...’e devredilen 429 parsel sayılı taşınmazın miras payına karşılık verilen yerlerden olmadığı anlaşıldığından terditli denkleştirme talebinin reddine karar verilmesinin de doğru olduğu,

ancak murisin gayrı resmi eşi olan (nüfus kaydında olmasa da gerçekte tarafların anneleri olduğuna dair taraflar arasında ihtilaf bulunmayan) dava dışı ...'i ara malik olarak kullanmak suretiyle davalılara temlik ettiği taşınmazlar bakımından muvazaa iddiasının tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddinin doğru olmadığı gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf itirazının kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın davalı ... yönünden reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne,

davalılar ... ve ... yönünden kabulüne karar verilmiş, kararın niteliğine göre davalılar ... ve ...’ın istinaf talepleri hakkında değerlendirme yapılmasına yer olmadığına ilişkin hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; dava dilekçesindeki iddialarını yinelemiş; tanık beyanlarının da iddialarını destekler nitelikte olduğunu, murisin davacıdan mal kaçırma amacıyla taşınmazlarını davalılara temlik ettiğini, bu hususun tüm dosya kapsamı ile ispatlandığını, davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar ... ve ... vekili; eksik ve yanlış değerlendirme ile karar verildiğini, bir kısım taşınmazların dava dışı ...ye mehir olarak verildiği kabul edildiğinden temlikin bedelsiz ve mirasçılardan mal kaçırma amaçlı olduğunun düşünülemeyeceğini, evlenilen eşe hediye verilmesinin yörede yaygın olduğunu, murisin başkaca taşınmazlarının da bulunduğunu, bu husus değerlendirilmeden karar verildiğini, ...tarafından davalılara yapılan satışların da gerçek satışlar olduğunu, davalıların alım güçlerinin bulunduğunu, murisin ise ekonomik durumunun çok da iyi olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... vekili; muris tarafından gayri resmi eşi ...ye yapılan devirlerin mehir karşılığı yapıldığını, ...tarafından davalılara yapılan devirlerin ise gerçek satış olduğunu, temliklerde muvazaanın bulunmadığını, davacının iddiasını ispatlayamadığını, ...halen sağ olduğundan tasarruf yetkisinin de onda olduğunu, davacının dava hakkının bulunmadığını, husumetin davalı ...'e yöneltilmesinin doğru olmadığını belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil, mümkün olmazsa bedel, bu da mümkün olmazsa denkleştirme isteğine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden.

1926 doğumlu muris ...'ın 06.01.1998 tarihinde öldüğü, geride mirasçıları olarak 2006 yılında ölen eşi ..........ile müşterek çocukları davacı ..., davalılar..., ...ve ... ile dava dışı ............nin kaldığı, davalı ...'nın davalı ...'in eşi (murisin gelini) olduğu; murisin 1475 parsel sayılı taşınmazını 02.10.1995 tarihinde davalı ...'ya hibe suretiyle, 429 parsel sayılı taşınmazını ise 04.06.1997 tarihinde davalı ...'e satış suretiyle temlik ettiği, ...nın taşınmazı 17.03.1999 tarihinde dava dışı ...'a devrettiği; murisin 4 40... parsel sayılı taşınmazlarını 21.06.1988 tarihli, ... yevmiye numaralı resmi satış senedi ile,

863 parsel sayılı taşınmazını 16.06.1989 tarihli, 3578 parsel sayılı taşınmazını ise 07.06.1989 tarihli resmi satış senetleri ile dava dışı ...ye temlik ettiği; dava dışı ...nün 440 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payını 05.03.1992 tarihinde, geriye kalan 1/2 payını ise 22.07.2020 tarihinde davalı ...'e devrettiği.

2170 parsel sayılı taşınmazı 19.06.2017 tarihinde davalı ...'a satış yoluyla temlik ettiği, ...'ın 26.01.2018 tarihinde dava dışı ...'in de 24.03.2022 tarihinde dava dışı ...'a devrettiği. 863 parsel sayılı taşınmazı 02.07.1991 tarihinde davalılar ...ve ...'e yarı yarıya satış suretiyle temlik ettiği, ...'in taşınmazdaki payının tamamını 05.04.1999 tarihinde davalı ...'e, ...in de 03.07.2014 tarihinde dava dışı ...a devrettiği.

3578 parsel sayılı taşınmazı 03.07.1991 tarihinde davalı ...'e satış yoluyla temlik ettiği, ...'in de 24.09.2001 tarihinde dava dışı ...e devrettiği anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; özellikle muris ... tarafından davalı ...'ya bağış suretiyle temlik edilen 1475 parsel sayılı taşınmaz bakımından 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yerinin bulunmadığı,

tenkis isteği bakımından ise murisin ölüm tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 513. maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin geçtiği anlaşıldığına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili, davalılar ... ve ... vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili, davalılar ... ve ... vekili, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan; 9.698,63 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...'dan; 402,06 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...'tan; 1.807,48 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,