Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/337 K.2025/4561

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istekli ve dahili davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; davalı vekilinin duruşma talebinden vazgeçtiği anlaşılmakla duruşmasız olarak dosya incelendi, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili.

1659 parsel I blok, zemin+1. kat 1 nolu bağımsız bölüm ile aynı parsel E-blok, zemin+1. kat, 1 nolu bağımsız bölümün maliki iken I bloktaki villayı kendi şahsi kullanımı için aldığını, E bloktaki villayı ise satmak istediğini ve davalı ile yapılan görüşmeler neticesinde E bloktaki (...-5) villanın satışı hususunda tarafların anlaşmaya vardıklarını, vekaletname tanzim edilerek sehven I Blok 1 (...-4) nolu bağımsız bölümün davalıya devredildiğini, uzun zamandır aynı şekilde kullanıldığını,

kısa süre önce taşınmazı satmaya karar vermek istemesi üzerine durumu öğrendiğini ileri sürerek I blok 1 nolu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, E blok 1 nolu bağımsız bölümünün davacı adına olan tapu kaydının iptali ile davalı adına tesciline karar verilmesini istemiş, cevaba cevap dilekçesinde ise davalının davayı sonuçsuz bırakmak adına kredi alıp taşınmazda ipotek tesis ettirdiğini, davalı adına kayıtlı taşınmazın takyidatlardan ari olarak tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu...-4 nolu bağımsız bölümü satın aldığını, aynı adreste kayıtlı E bloktaki daireyi de çok beğendiğini ve bu taşınmazın ayrıca garaj bölümünün olması nedeniyle oldukça cazip geldiğini, ancak garaj kısmına ilişkin resmi izin ve diğer evraksal prosedürler tamamlanmadığı anlaşılınca pek sıcak bakmadığını, şuan maliki olduğu taşınmazda kiracının bulunuyor olması nedeniyle taşınmazı satın alır almaz eve taşınamadığını, davacı tarafla sözlü olarak anlaşarak diğer eve taşınmaya karar verdiğini, garajlı evin garaj kısmına ilişkin resmi izin ve gerekli eksiklikler tamamlandıktan sonra bahse konu iki dairenin değiş-tokuş yapılacağı konusunda anlaşıldığını, devam eden süreçte ise garaj kısmına ilişkin yıkım kararı verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların resmi satış işleminin gerçekleştiği 2013 yılından bu yana fiili olarak birbirleri adlarına tescil edilen evlerde oturdukları, uzun süren fiili kullanım hali ile hata hukuksal nedeninin oluştuğu gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebinin kabulüne, dava dilekçesinde usulüne uygun şekilde ileri sürülmeyen "takyidattan ari" şekilde tescil talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından hatanın 2022 yılı başlarında öğrenildiğinin belirtildiği, daha önce öğrendiğinin karşı tarafça kanıtlanmadığı, 2013 yılından bu yana davalının E blok 1 nolu bağımsız bölümü, davacının ise I blok 1 nolu bağımsız bölümü kullanageldikleri, bu kullanıma yıllardır her iki tarafın da itirazının bulunmadığı,

davalının davacı yanla E blok 1 nolu bağımsız bölümün garajı ile ilgili sorun çözüldüğünde tapuların takas edileceği konusunda sözlü anlaşmaya varıldığına ilişkin iddiasının davacı yanca kabul edilmemiş olup bu konuda bir kanıt bulunmadığı, takyidatlardan ari tescil istemiyle ilgili ipotek lehdarı ...

A.Ş. aleyhine usulünce harcı ödenerek açılmış bir dava bulunmayıp dahili dava yoluyla bu istemin incelenmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 353/(1).b.1. maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalının tatil planlarını ertelememek ve taşınma sürecini hızlandırmak amacıyla garajdaki eksikliklerin giderilmesi şartıyla tapusu davacı şirkete ait olan E bloka(...5) taşındığı, fakat tapu devrinin resmi olarak...

4 olan I blok üzerinden yapılmasını kabul ettiğini, anlaşma bu şekilde olduğundan hatanın söz olmadığını, 10 yıllık süreçte vergi harç diğer yasal yükümlülüklerin yerine getirildiğini, tacir olan davacının basiretli davranması ve vekaletname düzenlenirken özen gösterilmesi gerektiğini, belediye tarafından garajın mühürleme ve yıkım kararı sebebiyle haberdar olduklarını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, ...5’in...

4’den daha değerli olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden hukuki yararı bulunmadığını, davanın kendi kusurundan kaynaklanmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Dahili davalı banka vekili temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, tanık ...ın taşınmazı Eylül 2021 tarihinde satışa çıkardığını belirttiğini, davacı taraf şirket olup basiretli tacir olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, hata hukuksal nedeni dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden, ......................köyü 1659 parsel I blok, zemin+1. kat, 1 nolu dubleks mesken nitelikli bağımsız bölüm ve E blok, zemin+1. kat, 1 nolu dubleks mesken nitelikli bağımsız bölüm davalı adına kayıtlı iken geri çevirme yazısı üzerine dosya arasına alınan .............nin 16.12.2013 tarih bila sayılı vekaletname ile 1659 parsel 12/204 arsa paylı, blok no 1, zemin+1 kat, 1 nolu bağımsız bölümü ...’ya dilediği bedel ve dilediği şartta satmaya, satış bedelini almaya ...'ın vekil tayin edildiği, vekil tarafından I blok 1 nolu bağımsız bölümün 23.12.2013 tarihli akitle 210.000,00TL bedelle davalıya devredildiği, 11.05.2022 tarihinde taşınmaza 11.400.000TL bedelli ... lehine ipotek tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle davalının yargılama giderlerini ilişkin istinaf itirazı bulunmadığı, istinaf edilemeyen hususların temyiz konusu yapılamayacağına göre, davalı ve dahili davalının temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak, harç hususu kamu düzenine ilişkin olup re'sen gözetilmesi gerekmektedir. Somut olayda, dava konusu I blok 1 nolu bağımsız bölümün dava tarihi itibariyle keşfen saptanan değeri 12.999.000TL olup bu değer üzeriden karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekirken iki taşınmazın toplam değeri üzerinden davalı aleyhine fazla karar ve ilam harcına hükmedilmesi isabetli değildir.

Ne var ki anılan hususlar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve dahili davalının temyiz itirazlarının reddi ile re'sen yapılan inceleme neticesinde, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 2 numaralı bendinin hükümden çıkarılarak yerine 2. bend olarak “Harçlar Kanununa göre keşfen belirlenen taşınmaz değeri üzerinden alınması gereken 887.961,69 harçtan peşin alınan 853,88TL ve 479.497,26TL tamamlama harcı toplamı olan 480.351,14TL harcın mahsubu ile bakiye 407.610,55TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine’ye irat kaydına” cümlesinin yazılması suretiyle hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ve dahili davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,