Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/4422 K.2026/1780

Dava, hata ve hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedelin tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili. Müvekkilinin 101 yaşında olup okuma-yazma bilmediğini, 30.04.1998 tarihinde 77 yaşında olan müvekkilinin aynı zamanda kardeşi olan davalı tarafından hileye uğratılarak ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, 243 ada, 7 parsel (eski 2540 parsel) sayılı taşınmazını 675/14721 hisse oranı ile devrettiği inancı ile işlem yaptığı, ancak daha sonra ilgili Belediyeden emlak borçlarının sorgulanması esnasında, esasen devretmek niyetinde olmadığı,

devir konusunda anlaşmadığı gibi bedelini de almadığı 1350/14721 pay oranının da devredildiğini 11.1.12022 tarihinde öğrendiğini, davacının sadece murislerinden intikalen gelen hisseyi devretmek istediğini, göçmen statüleri nedeniyle ilave olarak Devlet tarafından verilen hisseyi ise devretmek niyetinde olmadığı gibi bu hissenin de devir işlemine konu edildiğini dahi bilmediğini, kadı ki müvekkilinin devir tarihindeki yaşı, okuma-yazma bilmeyişi gibi olgular da gözetildiğinde iradesinin fesada uğratıldığının açık olduğunu,

buna rağmen davalının kandırması ve yanıltması sonucu haberi olmadan söz konusu hisse oranına ilişkin de devir işleminin yapıldığını, resmi senetteki bedelin düşüklüğünün dahi bu durumu ispat ettiğini, zira sadece muris hissesini devreden dava dışı kardeşi ile tarafına ödenen bedellerin aynı olduğunu beyanla hile sonucu gerçekleşen devir işleminin iptali gerektiğini ileri sürerek devretmek için iradesi bulunmayan 1350/14721 oranındaki davalı adına oluşan tapu kaydının iptali ile aynı oranda müvekkili adına tescilini, olmadığı takdirde güncel bedelin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını,satış işleminin tanıklar huzurunda ve tarafların gerçek iradelerine uygun biçimde gerçekleştiğini, davacının kandırıldığı ve hileye uğratıldığı yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığı gibi işleri sürülen olguların hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, satış işleminin Tapu Sicil Tüzüğü’nün ilgili hükmü uyarınca iki tanık huzurunda gerçekleştiğini, bu bağlamda davacının okuma-yazma bilmediği yönündeki iddiasının sonuca etkili olmadığını, ilgili memur tarafından satış işleminin tüm detayları ile davacıya anlatıldığını, satışın bizatihi davacı huzuruyla gerçekleştiğini beyanda davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; eksik harcın tamamlandığı, tanık beyanlarının alındığı, dinlenen davacı tanıklarının anlatımlarından, hile nedeninin davacı yanca tanık beyan tarihinden beş veya altı ay öncesinde öğrenildiği anlaşılmakla, davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı sonucuna ulaşıldığı, ayrıca taşımazın aynına ilişkin olarak açılan tapu iptali ve tescil davası bakımından zamanaşımı süresi uygulanmayacağı anlaşılmakla davalı tarafın zamanaşımı ve açıklanan nedenle hak düşürücü süre itirazının reddine karar verildiği,

dosya kapsamında davacı yanca bildirilen tanıkların, taşınmaz devir işlemlerinde tarafların yanında bulunmadığı, beyanlarının duyuma dayalı olup ancak davacı asıldan iddia olunan hile vakıasını duyduklarını beyan etmeleri karşısında görgüye dayalı anlatımda bulunmayıp; davacının hileye uğrayıp uğramadığı hususunda net ve somut beyanda bulunmadıkları, ayrıca taraflar arasında düzenlenen 30.04.1998 tarihli resmi senet ve devir evraklarının incelenmesinde; davacı yanın imza yerine parmak izi ile evrakı onayladığı, iki işlem şahidinin de imza ve onaylarının bulunduğu, davacı yanın açıkça yemin deliline dayanmadığı,

buna göre ispat yükü üzerinde olan davacı tarafça resmi evrakın varlığı karşısında iddia olunan hile olgusunu ispat edemediği sonucuna ulaşıldığı belirtilerek davanın reddine dair hüküm tesis edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya içeriğine, toplanan delillere, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre satış işleminde şekil şartları bakımından herhangi bir eksiklik bulunmadığı, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davacı tarafın aldatma iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-