Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2023/3129 K.2024/16585

Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.11.2020 tarihli ve 2019/1726 Esas, 2020/491 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılan kamu davasının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca durmasına karar verildiği, kararın, itiraz edilmeksizin tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.12.2022 tarihli ve 2021/5414 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.02.2023 tarihli ve KYB-2022/156387 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.02.2023 tarihli ve KYB-2022/156387 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

" 1. Giresun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen ve 04.02.2019 tarihinde şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek itiraz edilmeksizin kesinleşen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve şüphelinin denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra, şüphelinin 15.07.2019 tarihinde, uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle belirlendiği, şüphelinin beş yıllık erteleme süresi içerisinde yeniden kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu işlediği iddiasıyla hakkında kamu davası açıldığı,

5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." ve 191 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan, "Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

hâlinde, hakkında kamu davası açılır." ve anılan maddenin beşinci fıkrasındaki, "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz." şeklindeki düzenlemeler dikkate alındığında, kamu davasının 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin dördüncü fıkrasının a) bendi gereğince şüphelinin yükümlülük ihlalinde ısrar etmesi nedeniyle değil, kendisine usulüne uygun şekilde tebliğ olunan kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmesinden sonra 5 yıllık erteleme süresi içerisinde yeniden uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle belirlenmesi nedeniyle,

5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendinde yer alan emredici hüküm gereğince kamu davası açıldığı anlaşıldığından; mahkemece “erteleme kararı tebliğ edilmeden denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı” şeklindeki yerinde olmayan ve dosya içeriği ile örtüşmeyen gerekçe ile durma kararı verilmesinde,

2. Anayasanın Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması başlıklı 40 ıncı maddesindeki düzenleme ile 5237

sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun'un 171, 172 ve 173 üncü maddeleri uyarınca, başvurulacak kanun yolunun, merciinin, başvuru şekli, süresi ve bu sürenin başlangıcının açıkça ve ilgiliyi yanıltmayacak biçimde gösterilmesi gerekmekte olup; şüpheli hakkında Giresun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 24.01.2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında itiraz kanun yolu ve merciinin gösterilmesine rağmen itiraz süresinin gösterilmediği,

şüpheli hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair karar her ne kadar 04.02.2019 tarihinde şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş ise de, söz konusu karara karşı itiraz kanun yoluna başvuru süresi olan 15 günün belirtilmemesi nedeniyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın kesinleşmediği anlaşıldığından; açılan kamu davası hakkında kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden durma kararı verilerek,

şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usulüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi için Giresun Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yerinde olmayan ve dosya içeriği ile örtüşmeyen gerekçe ile durma kararı

verilmesinde, isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. Şüpheli hakkında, 26.08.2018 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Giresun Cumhuriyet Başsavcılığının 24.01.2019 tarihli ve 2018/6969 soruşturma, 2019/24 sayılı kararı ile; 5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, kararda itiraz kanun yolu ve merciinin gösterildiği, ancak itiraz süresinin gösterilmediği, kararın 04.02.2019 tarihinde şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği ve infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

B. Şüphelinin 15.07.2019 tarihinde uyuşturucu madde bulundurması ve uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle belirlenmesi üzerine erteleme kararının kaldırılarak Giresun Cumhuriyet Başsavcılığının 28.11.2019 tarihli ve 2019/5799 Soruşturma, 2019/3384 Esas, 2019/2670 sayılı iddianamesi ile Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, iddianamede; şüphelinin

erteleme süresi içerisinde işlediği 15.07.2019 tarihli eyleminin ihlâl niteliğinde olduğu hususunun belirtildiği,

C. Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 03.11.2020 tarihli ve 2019/1726 Esas, 2020/491 Karar sayılı kararı ile; "…kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının tebliğ edilmeden denetimli serbestlik tedbirine başlandığı gerekçesiyle kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca kamu davasının durmasına" karar verildiği, kararın 14.12.2020 tarihinde itiraz edilmeden kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

D. Şüpheli hakkında 26.08.2018 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Giresun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 24.01.2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve şüpheli hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair kararı takiben, şüphelinin erteleme süresi içerisinde 15.07.2019 tarihinde aynı nitelikteki suçu yeniden işlemesi nedeniyle kamu davası açılması üzerine, Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.11.2020 tarihli kararı ile, erteleme kararı tebliğ edilmeden denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlandığı gerekçesiyle "kamu davasının durmasına" karar verilmiştir.

Giresun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen ve 04.02.2019 tarihinde şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek itiraz edilmeksizin kesinleşen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve şüphelinin denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra, şüphelinin 15.07.2019 tarihinde, uyuşturucu madde bulundurduğu ve uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle belirlendiği, şüphelinin beş yıllık erteleme süresi içerisinde yeniden kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu işlediği iddiasıyla hakkında kamu davası açıldığı,

5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." ve dördüncü fıkrasında yer alan, "Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

hâlinde, hakkında kamu davası açılır." ve aynı maddenin beşinci fıkrasındaki, "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz." şeklindeki düzenlemeler dikkate

alındığında, kamu davasının 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi gereğince şüphelinin yükümlülük ihlalinde ısrar etmesi nedeniyle değil, kendisine usulüne uygun şekilde tebliğ olunan kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmesinden sonra erteleme süresi içerisinde yeniden uyuşturucu madde bulundurması ve uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle belirlenmesi nedeniyle, 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan emredici hüküm gereğince kamu davası açıldığı anlaşıldığından; mahkemece "erteleme kararı tebliğ edilmeden denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı" şeklindeki yerinde olmayan ve dosya içeriği ile örtüşmeyen gerekçe ile verilen durma kararı kanuna aykırıdır.

Ancak;

Anayasanın Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması başlıklı 40 ıncı maddesindeki düzenleme ile 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun'un 171, 172 ve 173 üncü maddeleri uyarınca, başvurulacak kanun yolunun, merciinin, başvuru şekli, süresi ve bu sürenin başlangıcının açıkça ve ilgiliyi yanıltmayacak biçimde gösterilmesi gerekmekte olup; şüpheli hakkında Giresun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 24.01.2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında itiraz kanun yolu ve merciinin gösterilmesine rağmen itiraz süresinin gösterilmediği,

şüpheli hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair karar her ne kadar 04.02.2019 tarihinde şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş ise de, söz konusu karara karşı itiraz kanun yoluna başvuru süresi olan 15 günün belirtilmemesi nedeniyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın kesinleşmediği anlaşıldığından; kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden 5237 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca "kamu davasının durmasına" karar verilerek,

kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usulüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi için Giresun Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yerinde olmayan ve dosya içeriği ile örtüşmeyen gerekçe ile durma kararı verilmesi kanuna

aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece verilen "durma kararı" sonuç olarak doğru olmakla birlikte, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararındaki bu eksikliğin giderilebilmesi için, kararın gerekçesine yönelik olarak bozulmasına karar verilmesi gerektiğinden, kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüş, kararın gerekçe yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

III. KARAR