Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/10950 K.2013/15974

Dava, asıl dava ve birleşen dava hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde asıl dava yönünden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine, birleşen dava yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan ... Başkanlığı ile ... Gıda ve Hizmet İşletmeleri İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünülüp aşağıdaki karar tespit edildi.ar tes

Davacı, davalı ... ...'a yönelik açtığı asıl davada 20.09.1999–07.06.2001, diğer davalı ... Gıda ve Hizmet İşletmeleri İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne yönelik açtığı birleşen davada ise 07.06.2001–01.06.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davalılar arasında herhangi bir bağlantı bulunmadığı belirtilerek, asıl dava yönünden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine, birleşen dava yönünden ise davacının 01.06.2005–01.06.2010 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de, mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

1-) Gerekçeli karar başlığının, HMK ‘nın 297. maddesinin b bendinde (Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388. maddesinde) tanımlanan unsurları taşıması ve “tarafların ve davaya katılanların kimlikleri" ni kapsaması gerektiği yönündeki hükmünün, kararın yazımında dikkate alınmayarak, davalı ... ...'ın isminin karar başlığında ve gerekçede yanlış yazılmış olması sonuca etkili olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

2-) Davada somutlaşan olayda, davacının davalı ... ...'a ait işyerinden verilen herhangi bir işe giriş bildirgesinin ve Kuruma bildirilen hizmetlerinin bulunmadığı, davalı şirkete ait işyerinden ise 01.04.2003 ve 01.05.2010 işe giriş

tarihli işe giriş bildirgelerinin verildiği, 01.04.2003–18.07.2003 ile 01.05.2010–01.06.2010 tarihleri arasında Kuruma toplam 71 gün hizmetinin bildirildiği, davalı ... ...'ın açık kimlik bilgileri yazılmadığından ... ...'a ait işyerine ilişkin bordroların davalı Kurumca gönderilmediğinin belirtildiği, sonrasında mahkemece gerekli araştırmalar yapılmaksızın tarafların gösterdikleri tanıkların dinlendiği, uyulan bozma ilamı sonrasında ise davalı ... ...'a ait işyeri ile davalı şirket arasında bağlantı bulunup bulunmadığının araştırıldığı görülmüştür.

Dosya kapsamından, davalı ... ...'ın dava dışı ......'a ait lokantayı 01.01.1995 tarihinde devraldığı, işyerinin ... sicil numarasıyla "... Yedi ...

Kebap Salonu" ünvanıyla "...Cad., No: 18, ..." adresinde kurulduğu, 07.06.2001 tarihinden itibaren davalı ... ...'ın ticari herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı; davalı şirketin ise 08.06.2001 tarihinde ticaret siciline kaydedildiği, 27.02.2002 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının alındığı, ruhsatın en alt kısmında "... ...'ın ustalık belgesine istinaden verilmiştir" ibaresinin yer aldığı, işyerinin 1027072 sicil numarasıyla "Pide Lahmacun Salonu–Kebap Salonu" olarak "...Cad., No: 18, ..." adresinde kurulduğu, ortaklarının davalı ... ...'ın çocukları ... ... ile ... ... olduğu;

davalılara ait vekaletnamelere bakıldığında adres olarak "...Cad., No: 18, ..." adresinin gösterildiği; davalı–bordro tanıklarından ...'nın beyanında, ilk kez 1999 tarihinde işe başladığını, 2001 yılından itibaren ise davalı şirkette çalıştığını, öncesinde ise işyerinin ... ...'a ait olduğunu belirttiği görülmüştür.

Re'sen araştırma ilkesi uyarınca, Mahkemece; ihtilaf konusu dönemde işyerlerinin faal olup olmadığı araştırılmalı; davalı ... ...'a ait 47645 sicil numaralı "... Yedi ...

Kebap Salonu" ünvanlı işyerinden ihtilaf konusu döneme ilişkin Kuruma verilen bordro bulunup bulunmadığı eksiksiz biçimde araştırılarak, varsa ihtilaflı dönemin tamamında bildirimi ve çalışması bulunan bordro tanıkları re'sen dinlenerek davacının çalışmaları hiç bir kuşku ve teredüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, bordrolarda kayıtlı kişiler bulunamadığı takdirde, aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan başka işverenler ile bu işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kişiler saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı;

yine davalı şirkette ihtilaflı dönemin tamamında bildirimi ve çalışması bulunan bordro tanıkları re'sen tespit edilerek dinlenmeli; böylelikle bozma öncesi dinlenen tarafların gösterdikleri tanık beyanları arasındaki çalışma iddiasına ilişkin çelişkiler giderilmeli;

ayrıntıları Hukuk Genel Kurulu'nun 29.06.2005 tarih ve 409/413 sayılı ilamında da belirtildiği üzere, tanık beyanlarının inandırıcılığı üzerinde özellikle durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre isticvap olunmalı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli; varsa, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyası celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanık anlatımları ile iş bu davada

bilgi ve görgülerine başvurulan tanık beyanları karşılaştırılarak varsa çelişkiler giderilmeli; toplanan ve toplanacak delillerin sonucuna göre, davacının 07.06.2001 tarihinden itibaren davalı şirkette geçen çalışmasının bulunduğu sonucuna varıldığı takdirde, diğer davalı ... ...'a ait işyerinde geçtiği iddia edilen 20.09.1999–07.06.2001 tarihleri arasındaki hizmetlerinin hak düşürücü süreye uğramadığı gözetilmeli; böylelikle; davacının fiili çalışmalarının varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, kesintili mi, sürekli mi olduğu hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenerek, davaya konu talep hakkında bir karar verilmelidir.

3-) Kabule göre de; tespite konu dönemde davalı şirket tarafından 01.05.2010– 01.06.2010 tarihleri arasında çalışma bildirimleri yapılmış olup, bu sürelerin tespitinde hukuki yarar bulunmaması nedeniyle, bildirilen süreler dışlanmak suretiyle, eksik bildirilen sürenin tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması, isabetsizdir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik araştırma ve inceleme sonucunda, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalılardan ... Başkanlığı ile ... Gıda ve Hizmet İşletmeleri İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.