Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/18261 K.2015/21706

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesinin onuncu fıkrası olup, anılan Kanunun 6. maddesinde yer alan, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği yönündeki düzenleme ile anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğu ve özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri gerektiği açıktır.

Bu bağlamda, hak kayıpları ile gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi ve temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği dikkate alınmalıdır.

Davacı, 01.07.2001 - 01.05.2013 tarihleri arasında davalı ... Apartmanı nezdinde kapıcılık yapmak suretiyle çalıştığı sürelerin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının 04.11.2008 tarihinde doğum yaptığı dönemde işlerin kocası ve diğer yakınları tarafından yürütüldüğü; doğum sonrası işe başlama tarihi olarak esas alınabilecek tarihin 01.01.2009 olabileceği, bu tarih öncesine ilişkin çalışma iddiası kanıtlanamadığı gibi dava tarihi itibariyle hakdüşürücü süreye uğradığı ve davacının 01.01.2009-01.05.2013 tarihleri arasında ayda beş gün üzerinden asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verildiği görülmüştür.

Mahkemenin, davacının 01.01.2009-01.05.2013 tarihleri arasındaki hizmet süresinin tespitine ilişkin kabulü yerinde olmakla birlikte; 01.07.2001 - 31.12.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden yapılan araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir.

Dosya içerisindeki 01.07.2001 tarihli apartman yönetimi, davacı ve davacının eşi ... tarafından düzenlenen kapıcılık sözleşmesinin varlığı, davacı eşinin uyuşmazlık konusu dönemde 506 sayılı Yasa kapsamında Kurum sigortalısı olduğu,

...'ın dozer operatörü olarak ve çoğu zaman işi gereği şehir dışında çalıştığı iddiası bulunmakla Mahkemece, davacının eşinin işi, çalışma şartları, aynı zamanda kapıcılık görevini yerine getirip getiremeyeceği ve davacının çalışmalarının eşe yardım niteliğinde olup olmadığı hususları netleştirilerek öncelikle kapıcılık görevinin kim tarafından yerine getirildiği ortaya konulmalı, davacının eşinin apartman görevlisi olduğu anlaşıldığı takdirde çekişme konusu dönem yönünden bunun başlangıç ve sona erme tarihi belirlenmeli, tüm kanıtlar irdelendikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kısmen kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, taraflar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.