Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/3126 K.2017/6024

Dava, davacının rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle tedavi gideri alacağı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, geçici iş göremezlik alacağı yönünden; asıl davada zamanaşımı nedeniyle davanın reddine, birleşen davalar yönünden davaların kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere ve davalı ...’nun temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı Kurum vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Davacı Kurum tarafından, Kurum zararı olarak geçici iş göremezlik alacağı ve tedavi gideri alacağı talep edilmiştir.

Asıl dava ve birleşen davaların kabulüne ilişkin mahkeme tarafından verilen ilk karar, Dairemiz. 03.11.2015 tarih 2014/16442 E, 2015/18444 K sayılı kararıyla;” Borcu ortadan kaldırmamakla birlikte, yerine getirmekten kaçınma yetkisi veren zamanaşımı defi, ancak, bunu ileri süren taraf yönünden sonuç doğurmakta, bir başka anlatımla, mahkemece kendiliğinden gözetilemeyen zamanaşımı defi, yasal süresinde ileri sürüldüğü takdirde değerlendirmeye alınabilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin istemlerin, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı; tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımının, sigortacıya karşı da kesilmiş olacağı hüküm altına alınmıştır.

Anlaşılacağı üzere maddedeki zamanaşımı süresi, zararın ve eylemi gerçekleştirenin (failin) öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlamakta olup, Kurumca zararın öğrenilme tarihinin, giderlerin sarf ve ödeme günü olduğu açıktır. Tazminat yükümlüsünün öğrenilme tarihine ilişkin olarak ise, Kurumun yetkili organının faili öğrendiği tarih esas alınmalıdır.

Bu kapsamda; ceza mahkemesince yargılanıp hakkında cezalandırma kararı verilen üçüncü kişi yönünden, Kurumun, ceza kararının kesinleştiği tarihte faili öğrendiği kabul edilmeli, cezalandırma kararının söz konusu olmadığı durumlarda ise yöntemince yapılacak araştırma sonunda tazminat yükümlüsünün kim olduğunun öğrenilme tarihi açıklıkla saptanmalıdır.

Özellikle belirtilmelidir ki, zamanaşımı süresinin, hem zararın, hem de tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren, bir başka anlatımla, ancak, her iki olgu gerçekleştikten sonra işlemeye başlayacağı dikkate alınmalıdır. İnceleme konusu davada; davalının yasal süresi içerisinde ileri sürdüğü zamanaşımı def'ileri kapsamında, yukarıdaki düzenleme ve açıklamalar ışığı altında araştırma ve irdeleme yapılarak elde edilecek sonuca göre infazda tereddüt uyandırmayacak biçimde karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.” şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.

Dairemizin bu bozma kararından sonra mahkemece, asıl ve birleşen davalar yönünden zamanaşımı nedeniyle red kararı verilmiştir. Mahkeme tarafından verilen red kararı, Dairemiz.

28.06.2016 tarih 2016/5324 E,2016/10778 K sayılı kararı ile” ceza mahkemesince yargılanıp hakkında cezalandırma kararı verilen 3. kişi yönünden kurumun ceza kararının kesinleştiği tarihte (10.06.2003 ) faili öğrendiği, eldeki davanın da 23.01.2008'de açıldığı, davalı ...'nun dava dilekçesine karşı sunulan cevap dilekçesinde açıkça zamanaşımı itirazında bulunduğu gerekçesiyle, eldeki dava dosyası ile birleşen aynı nitelikteki bakiye alacaklarla ilgili açılan dava dosyalarının vaki dava zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmişse de, yapılan değerlendirmenin asıl davaya ilişkin olduğu,

birleşen davalarda talebe konu işgöremezlik ödemelerinin ödeme tarihleri itibariyle zararı öğrenme tarihi ve dava tarihleri her dava yönünden ayrı ayrı değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

İnceleme konusu davada; davalının yasal süresi içerisinde ileri sürdüğü zamanaşımı def'ileri kapsamında, yukarıdaki düzenleme ve açıklamalar ışığı altında asıl dava ve birleşen her bir dava yönünden ayrı ayrı araştırma ve irdeleme yapılarak elde edilecek sonuca göre infazda tereddüt uyandırmayacak biçimde karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.” şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.

Yukarıda belirtilen daire bozma ilamları incelendiğinde, fail ve zarar açısından öğrenme tarihinin fail açısından; ceza davasından verilen kararın kesinleşme tarihi, zarar açısından ise ödeme tarihlerinin olduğu ve bu kapsamda asıl dava dosyasında davalı tarafından ileri sürülen zamanaşımı definin değerlendirilmesi gerektiğine ilişkindir.

Davalı tarafından birleşen dava dosyalarına yönelik yöntemince ileri sürülen zamanaşımı defi bulunmamaktadır, kaldı ki birleşen dava dosyalarından talep edilen geçici iş göremezlik ödeme tarihlerine bakıldığında talep edilen alacakların zamanaşımına uğramadığı anlaşılmakadır.

Ancak; asıl davada davanın 23.01.2008 tarihinde açıldığı gözetildiğinde, dava tarihinden geriye zamanaşımı süresi olan 2 yıl gidildiğinde 23.01.2006 tarihinden sonra yapılan geçici iş göremezlik ödemelerinin olduğu görülmektedir.

Yukarıda belirtilen bozma ilamlarında belirtildiği üzere, zararın öğrenme tarihinin ödeme tarihleri olduğu dikkate alınarak asıl dava dosyasında talep edilen geçici iş göremezlik alacakları yönünden de bu kapsamda değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.