Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10201 K.2024/6513

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin oğlu olan ... ...'ın davalı ... Alabalık Üretim Turz. Tic. San. Ltd.

Şti'ne ait işyerinde çalışmakta iken 09.04.2017 tarihinde geçirdiği kazada vefat ettiğini, meydana gelen vefat olayının akabinde müteveffanın annesi ... ve babası ...'a vekaleten taraflarınca destekten yoksun kalma ve tazminat taleplerinin içerir dava açıldığını, işbu dava devam ederken Mahkemece, iş kazası başvurusunda bulunmak üzere taraflarına süre verildiğini, taraflarınca yapılan başvuru sonucu ...

Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından bir inceleme raporu düzenlendiğini ve dosyaya sunulduğunu, iş bu rapor doğrultusunda Mahkemece bu kez iş kazası tepit davası açmaları için 2 haftalık süre verildiğini, süresinde dava dilekçelerinin Mahkemeye sunduklarını, gerek sanık savunmalarından gerekse de tanık anlatımlarından ve de tüm dosya kapsamında edinilen bilgiler ışığında değerlendirildiğinde olayın maktulün nöbetçi olduğu gün mesai saatleri içerisinde ve de işverenin otoritesi altında gerçekleştiğinin aşikar olduğunu, ölen ... ...'ın geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... Alabalık Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; maktulün müvekkili için çalışırken kaza geçirmediğini, diğer işçilerin de değindiği gibi o günün hafta sonu olması sebebiyle balık yemleme işinin saat 09:00'da yapıldığını, maktul, arkadaşları evden ayrılınca muhtemelen yemleme saatine kadar daha önceden tanıdığı,

işyerine yakın yerde karavanı olan, müvekkil ve işyeri ile alakası olmayan ... isimli kayık ile ırmağa açıldığını, kayığın müvekkile ait olmadığını, müvekkilin işi için kullanılmadığının, kayık sahibi ve maktulün kayığı aldığı kişinin Savcılık dosyasındaki beyanlarıyla da sabit olduğunu, maktulün müvekkile ait çiftlikteki işi yaparken kazaya uğramadığını, kendi özel menfaati için, kendi iradesi ile müvekkilin izni ve bilgisi dışında başkasına ait ve kendi tanıdığı,

başka bir şahıstan izinli ya da izinsiz temin ettiği kayık ile balık tutmak için ırmağa açıldığını, maktulün bu kayıktan düşerek hayatını kaybettiğini kayıkta 1 adet levrek balığı ve 1 kova bulunduğunu, teknede bulunan balık türüne bakıldığında müvekkilin çiftliğinde yetişen alabalık türünde bir balık olmadığını, müvekkili şirketin levrek üretimi yapmadığını, işçilerine denizden küçük kayık ile levrek tutturup ticaretini yapmasının da söz konusu olmadığını, müvekkilinin kusursuz olduğunu davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesinin zorunlu olduğunu, davacının yasal mevzuat gereği öncelikle Kuruma bir idari başvuruyla talepçi olması ve talebinin reddi durumunda dava açması gerektiğini, dolayısıyla davacı tarafın Kuruma başvuru şartını gereği gibi yerine getirmediğini, kendisinden istenilen dekont ve makbuzlar Kuruma ibraz edilmemiş ve kendisine talebinin reddi sonucunu doğuracak herhangi bir işlem de uygulanmadığını, somut olayın özellikleri dikkate alındığında olayın iş kazası olmaması nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile dosya kapsamından dinlenen tanık beyanları, keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu ve ilgili kuruluşlara yazılan müzekkere cevapları birlikte değerlendirildiğinde davacıların murisinin davalı işyerine yakın bir yerde tekneden düşmek suretiyle boğularak vefat ettiği, keşif sırasında gözlemlenen iş yeri ve çevresi dikkate alındığında ... ...'ın tekneden düşmek suretiyle vefat ettiği noktanın davalı işyerinin dışında bir yer olduğu,

keşif sırasında yapılan incelemelerin sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda davalı işletmenin yetiştirdiği balıkların Gökkuşağı Alabalığı, Boncuklu Deniz alası ve alabalık olduğunun belirlendiği, ... ...'ın ırmağa düşmesine sebebiyet veren teknede bulunan kova incelendiğinde kovanın içerisinde bir adet deniz levreğinin bulunduğu, davalı işletmede deniz levreği yetiştiriciliğinin bulunmadığı, deniz levreğinin denizden Manavgat ırmağına gelen akıntı ile ırmağa gelmiş olduğu hususunun bilindiği,

dinlenen tanık beyanlarından anlaşıldığı kadarıyla davacılar murisinin davalı işverenden habersiz olarak ırmağa ağ gerdiği ve bu ağa takılan balıkları satmak suretiyle gelir elde ettiği, olayın gerçekleştiği gün diğer çalışanların izinli olması davacının nöbetçi olması nedeni ile işyerine ait olmayan tekne ile ırmakta balık tutmaya gittiğinin anlaşıldığı,

görgüye dayalı ifade veren tanık beyanına göre davacıların murisinin çalışma süresi boyunca sık aralıklarla kendine ait balık tutup bunu kişisel kazanç sağlama amacıyla sattığı, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacılar murisinin vefat etmesine sebebiyet veren işin işveren tarafından buyrulmadığı, kazanın meydana geldiği noktanın ise işyerinin dışında bulunduğu, bu nedenle davaya konu olayın iş kazası olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin ret kararının hatalı olduğunu, alınan tanık beyanları, ceza dosyası dikkate alındığında, olayın iş kazası olduğunun tespiti yönünde karar verilmesi gerektiğini beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlıkta, davalı işyerinde "tatlı sularda balık yetiştiriciliği" işinin yürütüldüğü, kaza tarihi itibariyle işyerinde projeli olarak gökkuşağı alabalığı üretimi yapıldığı, ... ...'ın davalı işyerinde çalıştığı, alınan ifadelerden çiftlikte balıkları yemleme/boylama/getir-götür/genel temizlik v.s. işlerini yaptığı, keşif tarihi itibariyle çiftlik havuzlarında alabalığın mevcut olduğu, kaza noktası olarak gösterilen yerin davalı çiftlik sınırları dışında olduğu, kazaya konu teknenin davalı işverene ait olmadığı,

kaza sonrası teknede bir adet levrek balığı bulunduğunun tespiti, alınan ifadeler, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... ...'ın 09.04.2017 tarihinde Fiberglas tekneden ırmağa düşmek ve boğulmak suretiyle hayatını kaybettiği kaza olayının iş kazası olmadığı yönündeki İlk Derece Mahkemesi değerlendirmesi ve kararının yerinde olduğu görülmekle, davacı vekili istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacıların murisi ... ...'ın davalı şirket nezdinde çalışırken geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,