Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/1196 K.2023/9806

Taraflar arasındaki eksik ödendiği iddiası ile yaşlılık aylığı miktarının yeniden tespit edilmesi ve fark aylıkların işleyen faizleri ile birlikte davalı Kurumdan tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Davacının Almanya'da geçen hizmetlerini borçlanarak 01.09.2017 tarihinden itibaren ...

Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yaşlılık aylığı bağlandığı, tahsis talep tarihi itibariyle 2000 öncesine 2802 gün, 2000-30.09.2008 devresine 798 gün ve 2017 yılına da 5 gün verilerek ilgili yıl kazançları eklendiğinde, bağlanması gereken aylığın ek ödemesiz 1.411,10-TL civarında olması gerekmesine karşın bağlanan asıl aylık tutarının 1148,19 TL olduğu, 12.02.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına geçen 09.02.2018 tarihli dilekçe ile itirazlarının Kuruma iletildiği, 12.06.2018 tarihli yazı ile talebin reddedildiği, Kurum tarafından yaşlılık aylığına esas dönem günlerinin yanlış girilerek, yanlış hesaplama şekli ile aylık bağlandığı belirtilerek;

davacının tahsis başlangıcı olan 01.09.2017 tarihinde alabileceği ek ödeme tutarı dahil yaşlılık aylığı tutarının tespiti ile fazlaya dair hakların saklı kalmak üzere 2.000,00 TL asıl aylık ve ek ödemeden eksik ödenen tutarların tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dile getirilen iddiaların incelenmekte olduğunu, esasen, müvekkili kurumun yürürlükteki mevzuat uyarınca işlem tesis etmek yükümlülüğünde olduğunu ve kurum işlemlerinde mevzuata aykırı bir yön bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ...

SGM'nin 17.07.2019 tarihli yazısında; ...'nın aylık itiraz dilekçesine istinaden dosyasının incelendiği, yapılan ikinci karar işlemi ilgiliye fark ödeme yapılması gerektiğinin tespit edildiği, ancak Emektar sisteminde ödenen aylık bilgilerinde hata olması nedeniyle ödenen 31.995,64 TL'lik aylık ödemesi ile ilgili adına Mosip sistemi üzerinden borç kaydedildiği, ödenmesi gereken toplam aylık miktarının ise 39.318,24 TL olarak hesap edildiği, ilgiliye ödenmesi gereken aylık miktarı içerisinden ödenmiş olan aylık tutarlarının mahsup edilerek, kalan tutarın sigortalıya ödenmesinin karara bağlandığı, 18.07.2019 tarihli yazısında.

01.09.2017-17.09.2019 tarihleri arasında 7.322,60 TL fark ödemesinin tahakkuk ettiği ve 18.08.2019 tarihinde tarafına ödeneceğinin belirtildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 26.09.2019 tarihli beyanında, düzeltme işleminin yapıldığı, kısmi ödemenin kabul olunduğunun belirtildiği görülmüştür.

Davacı tarafın talebinin asıl alacağa ilişkin olup, faiz istemi bulunmadığı, dava açılmasından sonra Kurum tarafından, belirtilen yönde düzeltme sağlanarak, aradaki farkın ödenmesine karar verildiği, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusu ortadan kalkmıştır.

Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi olunmuş 27.01.2020 tarihli rapor alınmıştır. Raporda; davacı ...'nın 01.09.2017 tarihi ile başlayan yaşlılık aylığının (ek ödeme dahil) 1.467,41 TL olup, toplam alacak tutarı olan 7.322,60 TL ödenmiş olduğundan davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmadığı bildirilmiştir.

Somut olayda; dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ile yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, denetime ve hükme esas almaya elverişli 27/01/2020 tarihli bilirkişi raporuna itibar olunarak davacıya dava tarihinden sonra ödeme yapıldığı anlaşılmakla, davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına..." dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf başvurusunda bulunan davalı ... vekili, davacıya zaten davalı Kurumca talebi üzerine işlem yapıldığını, bu kapsamda davacı alacağının kurumca karşılanarak dava konusunun kalmadığını, buna göre de aleyhe vekalet ücreti tayininin yerinde olmadığını ileri sürmüş, aksi yöndeki mahkeme kararının kaldırılması amacıyla istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Somut olayda, davacıya 28.04.2017-02.05.2017 tarihleri arasındaki 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalılığı ve bu kapsamda 19.09.1989 06.07.1994, 10.08.1994-07.06.1996, 06.09.1998-26.07.2000, 29.08.2000-30.10.2000, 07.11.2000-25.02.2002, 08.05.2002-06.07.2002 tarihleri arasına mal edilen yurt dışı borçlanması olmak üzere toplam 3665 prim ödeme gün sayısı üzerinden 01/09/2017 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı,

davacının dava açmadan önce aylığının eksik hesaplandığına ilişkin davalı Kuruma müracaatı kabul edilmemişse de yargılama sırasında Kurumun, davacının aylık bağlama işlemleri sırasında hizmetlerine esas yıl ve kazanç bilgileri sisteme doğru girilmesine rağmen 2000 yılı öncesi hizmetlerinin 2000-2008/9 dönemine, 2000-2008/9 dönemi hizmetlerinin de 2008 sonrası döneme aitmiş gibi değerlendirilmesi şeklindeki sistem hatası sebebi ile aylığın miktarının düşük hesaplandığını, 17.07.2019 tarihinde yapılan ikinci karar işlemi ile gerekli düzeltmenin yapıldığını bildirdiği,

konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kuran mahkemenin HMK'nın 331/1 maddesine göre davanın açılmasına sebebiyet verdiğini göz önünde bulundurarak davalı ... yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutmasına dair kararında, maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine..." dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, aleyhe verilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu buna göre verilen kararın bozulmasını, talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı hakkında davalı kurumca bağlanan aylığın miktarının eksik hesaplanıp hesaplanmadığı ile yargılama esnasında davalı Kurumca yapılan düzeltme nedeniyle davacı talebinin konusuz kalmasına karşın vekalet ücretinin davalı Kuruma yüklenip yüklenemeyeceği hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 331 inci maddesi ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup, davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR