Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14192 K.2023/304

... ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

Balıkesir 2. İş Mahkemesi

SAYISI

2017/506 E., 2021/369 K.

Taraflar arasındaki asıl dava Kurumca iptal edilen çalışmaların gerçek ve fiili olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali, yaşlılık aylığının yeniden bağlanması, birleşen dava ise alacak istemine ilişkin olup davanın yapılan yargılaması sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı/birleşen dava davalısı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/birleşen dava davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

1.Asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalısı vekili dava dilekçesinde; davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.11.1984 tarihi olup davalı kurum sigortalısı olarak 01.03.2013 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığını ancak sonradan davacının işveren ...'e ait işyerinde 17.11.2009 - 13.06.2011 tarihleri arasında geçen 237 günlük çalışmasının 08.04.2016 tarih 2016/EE/022 sayılı rapora istinaden iptal edildiği ve bu sebeple emeklilik şartlarından Bağ-Kur sonrası 1260 gün sigortalı çalışma şartını yerine getiremediği için yaşlılık aylığının durdurulduğunun bildirildiğini,

davacının emekliliğinin gerçekleşmesinde hiçbir usulsüzlük bulunmadığını, çalışmalarının tamamının gerçek olup karşılığında gereken primlerin de ödendiğini, 17.11.2009 - 13.06.2011 tarihleri arasında Mali Müşavir olan işveren ...'ün işyerinde büro işlerinin yerine getirilmesi hususunda (temizlik, servis ve getir götür işleri) büro elamanı olarak fiilen çalıştığını,

kurum işleminin yerinde olmadığını ileri sürerek emekli aylığının iptaline ilişkin kurum işleminin iptali ile emekli aylığının yeniden bağlanmasına ve davacının 17.11.2009 - 13.06.2011 tarihleri arasındaki çalıştığı sürenin fiilen ve gerçek olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

2. Asıl davanın davalısı ve birleşen davanın davacısı Kurum vekili dava dilekçesinde; kurum Sosyal Güvenlik Denetmeni A.

Tarık Erkoç tarafından yapılan araştırma sonucunda düzenlenen 23/10/2010 tarih ve 2010/TE-257 sayılı rapor ve Sosyal Güvenlik Denetmeni ... tarafından yapılan araştırma sonucunda düzenlenen 08/04/2016 tarih ve 2016/EE/022 sayılı raporda; ... tahsis no ile kurumdan yaşlılık aylığı almakta olan davalının, Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde 2.8211.01.01.0070193.010.01-46 sicil sayılı işyeri dosyasında işlem görmekte olan ... ünvanlı işyeri ile ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde 2.4941.01.01.1091058.016.13-54 sicil sayılı işyeri dosyasında işlem görmekte olan ... Tur. Otom. Nak. İnş. Özel Sağ. Temiz. San. Tic. Ltd.

Şti. ünvanlı işyerindeki adına yapılan bildirimlerin hizmet akdine dayalı gerçek çalışmaya dayanmadığının tespit edildiği, bahsi geçen denetmen raporlarına istinaden sözkonusu işyerlerinden sahte bildirilen davalıya ait sigortalılık sürelerinin iptali edildiğini ve bu iptalden kaynaklanan yersiz yapılan ödemelerin tahsili gerektiğini ileri sürerek davalıya yersiz olarak yapılan 51.087,38 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davanın davalısı ve birleşen davanın davacısı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süreden reddi gerektiğini, dava açılmadan önce Kuruma müracaat şartının gerçekleşmediğin,, kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalısı vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının taleplerinin zamanlaşımına uğradığını, talep edilen tutarın hangi tarihlerde yapılan ödemelere ilişkin olduğunun açıklanması gerektiği, davacının tek taraflı olarak denetmenleri vasıtasıyla tuttukları rapora istinaden çalışmalarının iptal edildiğini, yapılan iptal işleminin hatalı olduğu, Balıkesir 1. İş Mahkemesinin 2016/847 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile 51.087,38 TL Kurum alacağının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı Kuruma ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalısı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararda yer verilen bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, bu yöndeki taleplerinin reddedilmediğini veya itirazlarına itibarla yeniden ek rapor yada yeni bir rapor alınmasına karar verilmemek sureti ile savunma haklarının kısıtlandığını, iş yeri sahibince bazı kişilerin fiili çalışmasının olmamasına rağmen çalışıyor olarak gösterilmiş olunması ile davacının durumunun karıştırılmaması gerektiğini, çünkü davacının fiilen adı geçen iş yerinde çaycılık ve temizlik işlerini yaparak eylemli çalışmasının olduğunu,

... ile ...'nin beyanlarına itibar edilmemesinin yerinde olmadığını, davacının. Ağır Ceza Mahkemesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yönelik talebinin, delil olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu ve asıl davanın kabulü ile karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut davada.

Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenmiş 08.04.2016 tarih ve 2016/EE/022 sayılı raporun içeriği ile bu rapora esas mahiyette yapılan tespitler, alınan beyanlar ve tutulan tutanaklar; sigortalının, Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.12.2015 tarih ve 2015/106-2015/408 sayılı kararına esas yargılama aşamasındaki savunmaları, Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen ve aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli sayılması gereken raporun aksinin yani iptal edilen bildirimlerin fiili ve gerçek bir çalışmaya dayandığının davacı tarafından somut, yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlanamaması,

sigortalının ilk kez bağlanan ve eldeki davanın konusunu oluşturmayan aylığının da iptal edilmesine neden olan olgular, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; asıl davanın reddine ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden, Asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalısı ...'in istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davacısı ve birleşen dava davalısı vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl dava davacısı ve birleşen dava davalısı vekili temyiz dilekçesinde özetle. İlk Derece Mahkemesi kararını dosyada mevcut bilirkişi raporuna dayandırmış ise de rapora karşı vaki itirazlarının hiçbir şekilde değerlendirilmediği, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği hususundaki itirazının İstinaf Mahkemesince dikkate alınmadığı,

müvekkil dahil 42 sanığın sahtecilikle sigortalılık durumu oluşturmaları nedenine dayalı olarak yargılandıkları Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/106 Esas 2015/408 Karar sayılı dosyasında yargılanan diğer sanıklarca fiili çalışmalarının bulunmadığı belirtilmiş ise de müvekkilin gerek o dosyada gerekse diğer beyanlarında başından beri çalışmasının fiilen gerçek olduğunu beyan ettiği, buna rağmen müvekkilin sanki savunmasında fiili çalışmasının olmadığını beyan etmiş gibi kabul edilmesinin anlaşılamaz bir hata olduğu,

kararda her ne kadar Kurum Denetmenlerince tutulan raporun aksinin ispat edilemediği belirtilmiş ise de bunun doğru olmadığı, zira müvekkilin yargılanmış olduğu Ağır Ceza Mahkemesi dosyasında beraat ettiği, Mahkemece somut deliller olmadan varsayımla karar verilmesi kabul edilemez olduğu belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada Kurumca iptal edilen çalışmaların gerçek ve fiili olduğunun tespiti ile aksine kurum işleminin iptali, yaşlılık aylığının yeniden bağlanması, birleşen davada ise alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86.maddesidir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl dava davacısı ve birleşen dava davalısı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

... · ...