Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14403 K.2023/665

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 1.000,00 TL alacağın yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı kurumdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili, sözleşmeli personel statüsünde görev yaptığı tarih aralığındaki ek ödeme adı altında kendisine ödenen ücret kaleminden her ay düzenli bir şekilde davalı kurum tarafından hukuka aykırı bir şekilde yapılan kesintilerden bilirkişi marifetiyle hesaplandığında daha fazla çıkması halinde arttırılmak üzere, şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı kurumdan tahsilini talep ettiğini belirtmiştir.

Davacı asil, 25.03.2016 tarihli dilekçesi ile kurum aleyhine açmış olduğu davadan vazgeçtiğini bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; 15.01.2012 tarihinden önce 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 üncü maddesinin b bendine tabi çalışmalarından dolayı adı geçene döner sermayeden yapılan ödemelerden kesilen sigorta prim kesintisinin iade edilmesi mümkün bulunmadığı belirtilerek; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.04.2016 tarihli ve 2016/86 Esas, 2016/248 Karar sayılı kararıyla; davacının davasından feragat ettiği anlaşıldığından davanın feragat nedeniyle reddine, ayrıca davalı vekilinin cevap dilekçesini feragat tarihinden daha sonra verdiğinden davalı lehine vekalet ücretine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, dair karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkeme, kararın gerekçesi olarak davalı tarafından yapılan feragat sonrasında cevap dilekçesinin verilmesi nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmediği belirtilse de iş bu hususun hukuka aykırı olduğunu belirterek; yalnızca ücreti vekalet yönünden kararın düzeltilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 307 inci maddesi; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, davacının talep konusu olan alacak isteminden 25.03.2016 tarihinde vazgeçtiği, davalıya 14.03.2016 tarihinde dava dilekçesinin tebliğ edildiği ve de davalı tarafından 31.03.2016 tarihinde dava dilekçesine karşı cevap verildiği. Mahkemece, feragat nedeni ile reddine dair kararın ise tensip zaptı ile birlikte verildiği anlaşılmaktadır.

Çekişmeli yargıda kural olarak “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum Hukuk Muhakemeleri Kanunu`nun 307 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki feragat, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, feragatin gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, davacı tarafından feragat bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, feragatten dönülemez.

Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya feragatin feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır. Feragatin kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve feragat nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, feragat ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu feragat geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmi feragat) durumunda, davanın feragat edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur.

2016 yılı AAÜT' nin 6 ıncı maddesinde, anlaşmazlığın, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunacağı belirtilmiştir.

2. Yukarıdaki açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, davalı kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Hükmün 5 numaralı bendinin silinerek yerine; “Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükteki 2016 yılı AAÜT gereği 900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,