Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14618 K.2023/664

vekili Avukat ...

DAHİLİ DAVALILAR

1- ... 2-...

DAVA TARİHİ : 22.05.2018

İLK DERECE MAHKEMESİ

... İş Mahkemesi

SAYISI

2021/69 E., 2021/245 K.

Taraflar arasındaki Kurum işlemi iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işlemi iptalini talep etmiştir.

Davacı vekili , ... sicil sayılı dosyada işlem gören özel yurt işyerinde dahili davalı ... ve ...'nun fiilen çalıştıkları halde 2016 yılı 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu dönemlere ait hizmetlerinin kuruma bildirilmediği için bu dönemler için asıl ve ek aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenerek kuruma verilmemesi nedeniyle davalı kurum tarafından davacı hakkında resen prim belgeleri düzenlenerek prim tahakkuk ettirilmesine dair kurum işlemi iptalinin gerektiğini belirtmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde; Kurumun denetmenlerince düzenlenen 14.11.2017 tarihli durum tespit raporu ile 1080606 sicil sayılı işyerinde 04.08.2017 tarihinde yapılan incelemede ... ve ... adlı kişilerin fiilen çalıştığı tespit edilerek tutanak altına alındığı ve davacı işyeri sahibinin sigortalı çalıştırmaya başlamış olmasına karşın ... için 2016/08, 09, 10, 11, 12 ve 2017/01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08 arası, ... için 2016/10, 11, 12 ve 2017/01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08 arası ayları yönünden sigortalı işe giriş bildirgesi ile asıl ve ek aylık prim hizmet belgelerinin verilmediği bu nedenle davacı şirket hakında idari para cezası uygulandığı, aynı zamanda prim borcu tahakkuk ettirildiği belirtilerek davanın reddini istemiştir.

2-Dahili davalılar ... ve ... ; davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde ; mahkemece yargılama aşamasında beyanlarına başvurulan davacı tanığı ile davacı işyeri çalışanının beyanlarına itibar edildiğini, kamu tanık beyanları ile çalışanların denetim sırasındaki ikrarının gözetilmediğini, belirterek davanın reddine dair karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamında davalılar ... ve ...'nun uyuşmazlık konusu dönemde davacıya ait işyerinde çalıştığını gösterir herhangi bir delil bulunmadığı gerekçesi ile karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; yargılama aşamasında beyanlarına başvurulan davacı tanığı beyanlarına itibar edilmesi, denetim raporunun ve kamu tanık beyanları ile çalışanların denetim sırasındaki ikrarının gözetilmemesi ile verilen kararın hukuka uygun olmadığını belirterek; davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, re'sen prim tahakkuk edilen kurum işlemi iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 59 uncu maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütüleceği, bu kişilerin düzenlediği tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli oldukları, aynı maddenin yedinci paragrafında da kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler sırasında, çalıştırılanların sigortalı olup olmadığını da tespit ederek,

sigortasız çalıştırılanları Kuruma bildirmek zorunda oldukları, bu Kanuna göre sigortalı sayılanların prime esas kazançlarının veya sigortalı gün sayılarının eksik bildirilmesi sonucunu doğuran tespitlerini de Kuruma bildirmeleri gerektiği, hükmünü öngörmektedir.

2. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin “Kuruma Yeterli İşçiliğin Bildirilmiş Olup Olmadığına İlişkin Araştırma ve Resen Yapılacak İşlemler” kenar başlıklı 38 d maddesinde; “İş yerlerinde; fiilen veya işyeri kayıtlarından tespit edilecek her türlü bilgiden ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edildiği hâlde bu çalışmaları Kuruma bildirilmeyen veya eksik bildirilen, sigortalılar ile ilgili olarak düzenlenmesi gereken, Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi ve Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Ünitece yapılacak bir ay süreli tebligat ile ilgili işveren veya aracıdan istenilir. Söz konusu belgeler, yapılan tebligata rağmen verilmediği takdirde Kurum Ünitesince resen düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

3. 5510 sayılı Yasa’nın 86 ıncı maddesinin 17.04.2008 tarihli ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına dair Kanun'un 50 inci maddesi ile değişik 7 inci fıkrasında ise.

“Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde,

bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz.

Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89 uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, davacı şirkette 2016 yılı 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu aylarda çalıştığı tespit edilen ..., ...'nun davacıya ait başka işyerlerinde hizmetlerinin bildirildiği, öte yandan idare mahkemesince idari para cezasının iptal edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de; sigortalının bir yerden hizmetinin bildirilmesinin başka bir yerde çalışmasına engel olmayacağı dikkate alınmaksızın karar verilmesi hatalıdır. Bu kapsamda, Mahkemece, denetim raporunda çalışmalarının tespiti yapılan Ayşe ve Hatice'nin bu işyerinde çağrı üzerine veya sürekli olarak çalışıp çalışmadıkları üzerinde durulmak ve bu kapsamda tanık beyanlarına başvurulmak suretiyle; kaç günlük çalışmaları varsa bu dönem yönünden kurum işleminin yerinde olduğu hususu gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...