Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/2134 K.2023/3486

...

MAHKEMESİ

İş Mahkemesi

SAYISI

2019/563 E., 2021/765 K. DAVACILAR : ...,... vekilleri Avukat ... ...

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davacılar murisinin 29.01.2007 günü meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini belirterek müteveffanın eşi ... için 10.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın, çocuk ... için 15.000,00 TL manevi, diğer çocuklar için 10.000,00 er TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffa ...'ün alkollü olarak işe gittiğini, müvekkilinin olayın oluşunda kusursuz olduğunu, davacılar murisi ve desteğinin dikkatsiz ve tedbirsiz davranışları ile kazaya kendisinin sebebiyet verdiğini, bu nedenle kusurlu bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. BOZMA ÖNCESİ VE BOZMA KARARI

1.Mahkemenin 20.10.2015 tarihli ilk kararında özetle; A) Davacılarn maddi tazminat talebinin kısmen kabul, kısmen reddi ile; 1-Kaza tarihi olan 29/01/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı ... için 89.466,55 TL, davacı ... için 42.316,64 TL, davacı ... için 1.123,70 TL, davacı ... için 3.498,19 TL, davacı ... için 9.584,58 TL maddi tazminatın davalıdan tahsil edilerek davacılara verilmesine,

B) Davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabul, kısmen reddi ile; 1-Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsil edilerek davacılara verilmesine, karar verilmiştir.

2.Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 14.02.2017 tarih ve 2016/239 Esas- 2017/978 Karar sayılı ilamında özetle; Sigortalının ölümüyle sonuçlanan olayda işverenin % 30, dava dışı otobüs şoförü üçüncü kişinin ise % 10 oranında kusurlu bulunduğunun anlaşıldığı, bu duruma göre indirimi gereken peşin sermaye değerinin üçüncü kişinin kusurunun yarısı ile işverenin kusurunun toplamı olacağı, diğer bir deyişle ilk peşin sermaye değerinin % 35’inin hak sahibinin zararından indirimi gerekirken Mahkemece 17.09.2015 tarihli bilirkişi raporunda denetime elverişsiz bir şekilde hesaplanan E-2 seçeneğindeki miktarların hükme esas alınmasının hatalı olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

3. Bozma kararına uyan mahkemece verilen 26.12.2017 tarihli ikinci kararda özetle dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişinin 05.10.2017 tarihinde ... 'destek tazminatını 106.376,65 TL, ... destek tazminatını 48.993,11 TL, ... destek tazminatını 899.89 TL, ... destek tazminatını 2.486,09 TL, ... destek tazminatını 8.400,29 TL olduğuna dair rapor düzenlediği, tüm dosya kapsamından bozma ilamı sonrası bilirkişi tarafından bozmaya uygun olarak tanzim edilen rapora itibar edildiği, davacı vekilinin bozmadan önceki yargılamada artırım dilekçesi sunması sonrasında yeni bir talepte bulunmaması nedeniyle taleple bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne dair karar verildiği gerekçesiyle;

1-Davanın kısmen kabülü ile, 106.376,65 TL destekten yoksun kalma tazminatının taleple bağlı kalınarak 89.466,55 TL'sinin kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine

48.993,11 TL destekten yoksun kalma tazminatının taleple bağlı kalınarak 42316,64 TL'sinin kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,

899,89 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... ...'e verilmesine

2486,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine

8400,29 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine

2-Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine;

Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 7500 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine

Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ... ...'e verilmesine

Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine

Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine karar verilmiştir.

4. Kararın davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 30.04.2019 tarih ve 2018/2105 Esas - 2019/3283 Karar sayılı ilamında özetle; bozma konusu olan yerel mahkemenin önceki kararını davacı tarafın temyiz etmediği, kararın davalı tarafın temyizi üzerine davalı yararına bozulduğu, kural olarak temyizin, temyiz edenin aleyhine sonuç doğurmaması, durumunu ağırlaşmaması gerektiği, önceki karar davacı tarafından temyiz edilmediğinden,

bozma öncesi aldırılan hesap raporu tarihindeki verilerin davacı yönünden kesinleştiği, başka bir deyişle kararı temyiz etmeyen davacı yararına maddi tazminat bakımından güncel veriler esas alınarak davalı yararına oluşan kazanılmış hakkı ihlal eder biçimde hükmetmemin mümkün olamayacağı, Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmekle lehine bozma kararı verilen taraf bakımından usuli kazanılmış hak oluştuğu ve bozma ilamı doğrultusunda uygulama ve araştırma yapılmak gerektiği,

açıklanan nedenlerle 17.09.2015 tarihli hesaba ilişkin bilirkişi raporunda hesaplama değerlerini aynen kullanmak gerekirken değişen katsayıların uygulanması suretiyle davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlalinin hatalı olduğu,

yapılacak işin, başka bir bilirkişiden 17.09.2015 tarihli hesaba ilişkin bilirkişi raporundaki (tarihindeki) verilerin aynen kullanıldığı yeni bir rapor almak, Kurumdan gelirden çıkan davacılara yapılan fiili ödemeler ile çıkmayan davacılara bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerlerinin sorularak kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilip bu değerlerin ve ödemelerin % 35'inin tenzili ile çıkacak sonuca göre davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakların gözetilmesi suretiyle maddi tazminat talepleri ile ilgili karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

IV. BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ VE KARAR

Bozma kararına uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen son kararda özetle.

24.02.2020 tarihli bilirkişi kök raporu ve 09.06.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere davalı taraf bakımından usuli kazanılmış hak dikkate alınarak dosyada yer alan 17.09.2015 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplama değerleri aynen kullanılarak hesaplanan maddi tazminat miktarlarından dosyada yer alan davacılara bağlanan gelirlerin rücuya tabi ilk peşin sermaye değerlerinin %35'lik kısmının tenzil edilerek davacı ...'ün maddi zararının 83.108,56 TL, davacı ...'ün maddi zararının 39.427,56 TL, davacı ... ...'ün maddi zararının 899,89 TL, davacı ...'ün maddi zararının 2.486,09 TL,

...'ün maddi zararının 8.400,29 TL olduğuna dair rapor düzenlendiği, tüm dosya kapsamından Mahkemece bozma ilamı sonrası bilirkişi tarafından bozmaya uygun olarak tanzim edilen 24.02.2020 tarihli bilirkişi kök raporu ile 09.06.2021 tarihli kök rapor ile içeriği aynı olan bilirkişi ek raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verildiği, dava konusu manevi tazminat bozma konusu yapılmadığından bu tazminat hakkında Mahkemenin önceki hükmü gibi karar verildiği gerekçesiyle;

Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 1-) 83.108,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-) 39.427,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-) 899,89 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-) 2.486,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

5-) 8.400,29 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6-)Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7-)Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 7.500,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

8-)Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ... ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

9-)Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

10-)Kaza tarihi olan 29.01.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; asgari ücret değişikliklerinin kamu düzenine ilişkin olduğunu, bozma sonrası ücret değişikliklerinin dikkate alınacağı ancak eğer davacı temyiz etmemiş ise önceki karardan daha fazla miktara hükmedilemeyeceği ilkesinin kabul edilemez olduğunu, yargı içtihatları ve doktrin ile oluşan usulü kazanılmış hak kavramının hatalı yorumlandığını ve taraf iradesi dışına çıkılarak tasarruf ilkesinin ve en temelde de adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olmadığını, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda gerekli inceleme yapılmadan karar verildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK Geçici 3/2 nci maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 5 inci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Borçlar Kanun'un 41, 42, 43, 44, 46 ve 47 inci maddeleri ile 332 inci maddesi, 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacılar ve davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliye yükletilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...