Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11048 K.2023/11736

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali ile davacı murisinin tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti ve ölüm aylığı bağlanması istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı taraf dava dilekçesinde ve aşamalarda; müvekkilinin murisinin vefat ettiği 08.10.2014 tarihine kadar kesintisiz tarımsal faaliyette bulunduğunu, 01.11.2006 tarihinde TMO'ya fındık verdiği için Bağ-Kur kaydının başladığını ve 04.01.2012 tarihine kadar devam ettiğini, davacının 30.01.2015 tarihinde ölüm aylığı almak için Kuruma başvurduğunu, ancak Kurumunu 15.07.2015 tarih ve 12568756 yazısı ile ...

Ziraat Odası Başkanlığı nezdinde ki oda kaydının usulsüzlüğünden dolayı reddettiğini, davacının müvekkilinin muris eşinin davalı Kuruma olan prim borçlarını 28.01.2015 tarihinde ödediğini, bu nedenle davalı Kurumun davacı müvekkilinin ölüm aylığı talebinin reddine dair 15.07.2015 tarih ve 12568756 sayılı ret işleminin iptaline ve davacının murisi ...'ün 01.11.2006 tarihi ile 04.01.2012 tarihleri arasında ki Bağ-Kur Tarım Sigortalısı olduğunun tespitine,

davacının talep tarihi olan 30.01.2015 tarihi itibari davacının davalı kuruma prim borcu olmadığından ve sigortalılık süresi ile prim ödeme koşulları gerçekleştiğinden 01.02.2005 tarihinden itibaren davacıya ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile davacının murisi ...'ün hak sahibi olarak yaşlılık aylığı için müvekkili kuruma başvurduğunu müteveffa sigortalının sicil dosyasının incelenmesinde murisin tarım ile uğraştığına dair geriye dönük olarak tek kaydın ... Ziraat Odası kaydının tespit edildiğini, ...

Ziraat Odası kaydının geçerliliğinin tespitinin araştırıldığını ve 25.06.2015 tarih ve 2015/VC/110 sayılı soruşturma raporunun oluşturulduğunu ve oda kaydının usulüne uygun olmadığının tespit edildiğini bu nedenle müteveffa sigortalı ...'ün tarım ile geçimini sağladığına dair yasada belirtilen şartları haiz geçerli bilgi ve belgesinin olmadığını, bu nedenle müvekkili Kurumca davacının talebinin reddine dair yapılan işlem usul ve yasaya uygun olduğunu belirtmiş ve davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; “Davanın reddine”dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece özetle; ... öncelikle davacı murisi adına Toprak Mahsülleri Ofisi’ne yapılan fındık teslimatı nedeniyle 13.10.2006 ve 20.09.2008 tarihlerinde Bağ-Kur prim kesintisi yapıldığı anlaşılmakla, 01.11.2006-31.12.2008 tarihleri arasında davacı murisinin Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine dair kabulün yerinde olduğu belirtilmesine karşın belirtilen dönemin reddine karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Ayrıca davacı veya murisinin davalı kuruma 5510 sayılı Kanun'un geçici 54 üncü maddesi kapsamında başvuruda bulunup bulunulmadığı ve Kurum tarafından kabul edilip ilgili maddeden yararlandırılıp yararlandırılmadığı araştırılarak, gelen cevabi yazıya göre ölüm aylığına hak kazanılıp kazanılmayacağının değerlendirilip sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir", gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “1-Davacının davasının kısmen kabulü ile -Davacı murisi ...'ün 01.11.2006-31.12.2008 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,

2- Davacıya 01.02.2015 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine yönelik talebin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile davacı murisinin Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti ve ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,