Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11415 K.2023/11717

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Kız Kuran Kursuna ait işyerinde 01.10.1997 -12.10.2010 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespiti istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili tarafından sunulan dilekçe ile hak düşürücü sürenin davada söz konusu olduğu, iddianın yöntemince ortaya konulması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep olunmuştur.

Davalı ... vekili tarafından sunulan dilekçe ile hizmet akdinin varlığı için gerekli olan koşulların oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir .

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.03.2017 tarihli ve 2016/152-2017/74 sayılı kararıyla; davanın kabulüne ... ili ... ilçesi ... Mahallesi/Köyü nüfusuna kayıtlı ... ve ...’dan olma 07.08.1963 Akçakoca doğumlu ... T.C. Kimlik nolu davacı ...'in davalı ... ... Kuran Kursunda 01.10.1997 tarihinden 12.10.2010 tarihine kadar geçen süre içinde aralıksız olarak ayda 30 gün üzerinden asgari ücretle çalıştığının tespiti ile bu sürenin sigortalı olarak hizmet süresinden sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.01.2018 tarihli ve 2017/1046-2018/142 Karar sayılı kararıyla; 01.03.2017 tarihli ek kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatiyle; davalıların istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.(kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 07.03.2019 tarih ve 2018/2214 Esas, 2019/1768 Karar sayılı kararı ile "...Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ihtilaf konusu dönem içerisinde davacı adına 12.10.2010 - 31.05.2011, 01.01.2011 - 31.08.2011, 01.10 2011 - 31.05.2012, 01.07.2012 - 27.07.2012 tarihleri arasında davalı işyeri tarafından Kuruma hizmet bildiriminde bulunulduğu, davacının 01.04.2006 - 19.10.2010 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu, davalı işyerinin 12.10.2010 tarihinde Kanun kapsamına alınmış olduğu, davacının Kaymakamlığa hitaben sunulan ve Kur'an Kursunda gönüllü olarak çalışmak isteğini belirten 04.10.2002, 11.11.2003, 01.11.2004 tarihli dilekçelerinin dosyaya sunulduğu, yargılama esnasında duruşmalarda kamu tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının ... çalışanı olması nedeniyle vakıf defter ve kayıtları incelenerek sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Yapılacak iş, öncelikle davalı ... nezdindeki dönem bordroları, ücret tediye bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, Vakfın davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek, davacının dönem bordrolarındaki çalışmalarının dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belge bulunması halinde diğer yazılı belgeleri getirtmek,

davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve davalı Vakıf nezdinde davacı sigortalının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgelerin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise (arşiv sisteminin düzensiz tutulmasından dolayı ücret bordrolarının sunulmamasından veya sel baskını, deprem,

yangın nedeniyle ücret bordrolarının gönderilmemesi gibi) bu takdirde duruşmalarda dinlenen tanık beyanlarına itibar etmek ve hizmet tespiti davalarının niteliği gereği re'sen delil araştırması ilkesi de gözetilerek çalışıldığı iddia edilen süreler yönünden şüpheye yer vermeyecek şekilde olabildiğince tüm delilleri toplayıp bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının 01.10.1997 - 11.10.2010 tarihleri arasında davalı işyerinde 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi (5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi) uyarınca 4661 gün fiili olarak işçi statüsünde çalışmasına rağmen bu çalışmalarının sigortaya bildirilmediği, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile anlaşılmakla davanın kabulüne ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi/Köyü nüfusuna kayıtlı ... ve ...’dan olma 07.08.1963 Akçakoca doğumlu ... T.C. Kimlik nolu davacı ...'in davalı ... ... Kuran Kursunda 01.10.1997 tarihinden 12.10.2010 tarihine kadar geçen süre içinde aralıksız olarak ayda 30 gün üzerinden asgari ücretle çalıştığının tespiti ile bu sürenin sigortalı olarak hizmet süresinden sayılmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; yasal mevzuata göre davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacının imzasını taşıyan 04.10.2002, 11.11.2003, 01.11.2004 tarihli dilekçelerle Kur'an Kursunda gönüllü olarak çalıştığını belirttiği, davacı ile davalı arasında hizmet akdi bulunmadığı, davacının 01.04.2006 - 19.10.2010 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalısı olup sigortalılığın tekliği ilkesinin geçerli olduğu belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ncu maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,