Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11514 K.2023/12137

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 22.04.2003 - 28.04.2012 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını beyanla Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. A.Ş. vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde 22.04.2003 - 19.07.2013 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığını, çalıştığı gün kadar sigortasının yapıldığını, müvekkili şirketin isminin büyüklüğünden dolayı, açılan hizmet tespiti davalarının bir hak arayışı değil adeta gelir kapısı haline geldiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının resmi yazılı belge vasfında olup, aksinin aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; dinlenen tanık beyanlarında davalı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın Eylül - Ekim - Kasım ve Aralık aylarında kesintisiz olarak diğer aylarda ise iş durumuna göre sigortalı ve sigortasız olarak çalıştırıldığı, davacının 22.04.2003 tarihinde işe başladığı, 28.04.2012 tarihinde işten ayrıldığı,

davacı ve davalı şirket arasında 22.04.2003 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 3 üncü maddesinde davalı işyerinde "kayısı, üzüm, incir hasadını takip eden sürede müşteri siparişlerine göre temizlik, ayıklama ve paketleme işlerinin görüleceği, işçi yaş meyvenin işlenmesi süresince kampanya döneminde mevsimlik imalat işçisi olarak çalışacaktır" ibaresinin yer aldığı ve taraflarca imzalandığı, işten çıkış tarihinin işveren feshi olduğu, celp edilen puantaj kayıtlarından ücret pusulaları ile puantaj kayıtlarının birbirleri ile örtüştüğü, tüm toplanan delillerden davacının davalı ...

Tarım Ürünleri İth. İhrç. San. Tic.

A.Ş.'nin ... sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında 30 gün diğer aylarında ise 15 gün süreyle sigortalı ve sigortasız olarak çalıştığı, tespit edilen sigortalılık sürelerinin dışında 806 gün bildirilmeyen fiili çalışmasının bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalı şirkete ait ....45 sicil numaralı işyerinde 22.04.2003 - 28.04.2012 tarihleri arasında 806 gün Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmeyen hizmetlerinin bulunduğu ve günün cari asgari ücreti karşılığı çalıştığının tespitine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek kanaatine varıldığı gerekçesine dayalı olarak, davanın kısmen kabulüne, davacı ... T.C ve ... sigorta sicil sayılı sigortalı ...'ın davalı işveren ... Tarım Ürn. İth. İhr. San.ve Tic.

A.Ş’ye ait Manisa SGK İl Müdürlüğünde ....45.01 işyeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde 22.04.2003 – 28.04.2012 tarihleri arasında toplam 2400 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 1594 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 806 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı, 2003/1 inci dönem 1; 2003/3 üncü dönem 40; 2004/1 inci dönem 31; 2004/5 inci dönem 15; 2004/7 nci dönem 3; 2004/9 uncu dönem 5; 2004/10 uncu dönem 5; 2004/11 dönem 9; 2004/12 nci dönem 30; 2005/2 nci dönem 15; 2005/4 üncü dönem 15; 2005/8 inci dönem 15; 2005/9 uncu dönem 15;

2005/10 uncu dönem 20; 2005/11 inci dönem 10; 2005/12 nci dönem 30; 2006/1 inci dönem 30; 2006/3 üncü dönem 15; 2006/4 üncü dönem 15; 2006/5 inci dönem 15; 2006/6 ncı dönem 15; 2006/7 nci dönem 15; 2006/8 inci dönem 7; 2006/12 nci dönem 1; 2007/4 üncü dönem 14; 2007/5 inci dönem 4; 2007/10 uncu dönem 16; 2007/11 inci dönem 13; 2007/12 inci dönem 15; 2008/1 inci dönem 5; 2008/2 nci dönem 4; 2008/3 üncü dönem 15; 2008/4 üncü dönem 15; 2008/5 nci dönem 15; 2008/6 ncı dönem 15; 2008/7 nci dönem 15; 2008/8 inci dönem 9; 2008/12 nci dönem 5; 2009/1 inci dönem 15; 2009/2 nci dönem 6; 2009/5 inci dönem 4; 2009/6 ncı dönem 12; 2009/8 inci dönem 2;

2009/9 uncu dönem 6; 2009/12 nci dönem 29; 2010/1 inci dönem 15; 2010/2 nci dönem 10; 2010/3 üncü dönem 7; 2010/4 üncü dönem 13; 2010/9 uncu dönem 1; 2010/11 inci dönem 17; 2010/12 nci dönem 16; 2011/1 inci dönem 4; 2011/4 üncü dönem 14;2011/5 inci dönem 15; 2011/6 ncı dönem 15; 2011/7 nci dönem 15; 2011/11 inci dönem 17; 2011/12 nci dönem 10; 2012/1 inci dönem 30; 2012/4 üncü dönem 1 gün olmak üzere davacının 22.04.2003 – 28.04.2012 tarihleri arasında bildirilmeyen toplam 806 gün davalı işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, müvekkilinin mevsimlik işçi olarak çalışmadığını, müvekkilinin yılın tüm aylarında 30 gün çalıştığını, Yerel Mahkemece sezon dışındaki dönemin 15 gün olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davanın kısmen reddi mümkün olmadığından davalı vekiline avukatlık ücretine hükmedilmesinin yasal olmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının müvekkili şirket nezdindeki çalışmasının kesintisiz değil, aralıklı çalışma olduğunu ve davacının mevcut çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, delillerin hatalı değerlendirildiğini, bordro tanıklarının ifadelerinin kesin ve net bilgiler içermediğini, bir kısım davacı tanıklarının ise aradan uzun süre geçmesine rağmen davacı hakkındaki bilgileri net olarak hatırlayabilmelerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyanla eksik inceleme ile verilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının çalıştığı sürelerde davalı işveren tarafından Kuruma bildirim yapıldığını, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil olmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı tarafça resmi nitelikteki belgeler ile çalıştığının ispatlanması gerektiğini,

davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu, yeterli delile ulaşılamadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini beyanla usul ve kanuna aykırı İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş bu davada dinlenen çalışması kayıtlara yansımış olmasından dolayı beyanlarının görgüye dayalı olduğu anlaşılan tanıkların anlatımından açıkça anlaşıldığı üzere sezon döneminde Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tüm çalışanların tam çalıştığı sübuta ermiş olmakla İlk Derece Mahkemesinin bu yöndeki kabul kararında bir isabetsizlik görülmediği,

yılın diğer aylarına ilişkin ise davacının hangi ay, kaç gün çalıştığının tespit edilememesine rağmen düzenli bir şekilde her ay en az 15 gün çalıştığının kabulü ile sonuca gidilmesi isabetsiz olduğundan davalı ve feri müdahilin istinafının kabulü gerektiği, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına karşın yargılama gideri ve bu kapsamda olan vekalet ücretinin takdirinin isabetli olmadığı gerekçeleriyle davalının ve fer'i müdahil Kurumun istinaf talebi yerinde bulunmuş olmakla.

Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 25.02.2022 tarih, 2019/290 Esas ve 2022/122 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine

Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nden verilen 25.02.2022 tarih, 2019/290 Esas ve 2022/122 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,

Davacının davasının kısmen kabulü ile davacının davalı işverene ait, ....45 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile 2003/3. dönem 40 gün, 2004/9. ayda 5 gün, 2004/10. ayda 5 gün, 2004/11. ayda 9 gün, 2004/12. ayda 30 gün, 2005/9. ayda 15 gün, 2005/10. ayda 20 gün, 2005/11. ayda 10 gün, 2005/12. ayda 30 gün, 2006/12. ayda 1 gün, 2007/10. ayda 16 gün, 2007/11. ayda 13 gün, 2007/12. ayda 15 gün, 2008/12. ayda 5 gün, 2009/9. ayda 6 gün, 2009/12. ayda 29 gün, 2010/9. ayda 1 gün, 2010/11. ayda 17 gün, 2010/12. ayda 16 gün, 2011/11. ayda 17 gün, 2011/12. ayda 10 gün çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı, davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçeslerinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,