Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11797 K.2023/11294

Taraflar arasında görülen ödeme emrinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'nun Kumsal Cad.,... Sitesi, Cumhuriyet Mah., No.99 ... /... adresinde yazlığının bulunduğunu, sözkonusu yazlığın iş yeri statüsünde hiçbir zaman olmadığı gibi, müvekkilinin de kendisine bir iş akdiyle bağlı çalışan hiçbir işçisi veya hizmetlisi bulunmadığını, yazlığın bulunduğu ...

Sitesine, site yönetimi tarafından ... isimli şahıs hizmetli olarak işe alındığını, bir süre sonra bu kişinin konut ihtiyacının karşılanabilmesi için, site sakinlerinin, müvekkiline ait olan müştemilatın kullanılması talebinde bulunduklarını, müvekkilinin de gerek ...'a, gerekse site sakinlerine yardımcı olmak için gerekli izni verdiğini,

sonrasında Kurumun 11.10.2012 tarihli ve tek taraflı raporuna dayalı olarak ilk önce müvekkilinin yazlığının iş yeri olarak tescil edildiğini ve ardından ...'ın işe giriş bildirgesinin verilmediği gerekçesiyle müvekkiline 25.08.2014 tarihli asıl bildirgeyle müvekkiline 25.09.2011-01.09.2012 tarihleri arasında ...'ın sigorta borcu tahakkuk ettirildiğini, yapılan işlemlerin hukuken mesnetsiz olduğunu, davalı Kurum tarafından,

gereken araştırma ve inceleme yapılmaksızın müvekkilinin aleyhine tahakkuk ettirilmiş olan prim borcuna ve idari para cezasına ilişkin başlatılan 2005/011536-011537-011538-011539 takip nolu ödeme emirlerinin iptali ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve müvekkilinin mağduriyetinin artmaması için teminatlı veya teminatsız olarak icranın durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesiyle özetle; Kurum işlemin yerinde olduğunu davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.06.2016 tarihli ve 2015/162 Esas, 2016/347 Karar sayılı kararı ile; "Davanın kısmen kabulü ile 1-2015/011536-011537-011538-011539 Takip no.lu ödeme emirlerinin iptaline, 2-Davacının sigortasız işçi çalıştırmak dolayısıyla davalı SGK'ya prim borcu olmadığının tespiti yönündeki talebinin reddine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 04.03.2019 tarihli 2016/14612 Esas, 2019/1926 Karar sayılı ilamı ile; "Dosyadaki kayıt belgelerden, dava konusu iptali talep edilen ödeme emirlerine ilişkin borcun konusunun davacı aleyhine, sigortasız işçi çalıştırdığından bahisle davalı Kurumca, tahakkuk ettirilen prim ve idari para cezalarına ait olduğu görülmekle, Mahkemece söz konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesi, diğer yandan davacının sigortasız işçi çalıştırmak dolayısıyla davalı SGK’na prim borcu olmadığının tespiti yönündeki talebinin reddi suretiyle, eksik ve yanılgılı değerlendirme sonucu kısmen red kararı verilmesi hükmü kendi içinde çelişkili kılacağından, yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur." hususlarına işaret edilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 24.09.2019 tarihli ve 2019/246-254 sayılı kararıyla; "Davanın kabulü ile 1-Davalı Kurumun davacının sigortasız işçi çalıştırdığından bahisle tahakkuk ettirdiği idari para cezalarına ait 2015/011536-011537-011538-011539 Takip no.lu ödeme emirlerinin iptali ile davacının davalı Kuruma prim borcu olmadığının tespitine," dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 15.02.2021 tarihli ve 2020/11002 E. 2021/1619 K. sayılı ilamı ile; " Eldeki davada, dava dışı ...’ın davacıya ait yazlıkta sigortasız çalıştırıldığının Kurumca tespit edilmesi üzerine tahakkuk ettirilen prim borcu ve idari para cezalarını ihtiva eden ödeme emirlerinin iptalinin konu edildiği davada, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmek suretiyle, bu bağlamda dava dışı ...’ın, davacıya ait yazlık işyeri nezdinde geçen çalışmalarının iptaline karar verildiği anlaşılmakla, bu hususun öncelikle sigortalının hak alanını ilgilendirmesi nedeniyle, dava dışı sigortalı ...’a husumet yöneltilmeli, katılımı sağlandıktan sonra yargılamaya devamla, toplanan deliller ışığında irdeleme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 01.07.2021 tarihli ve 2021/130-400 sayılı kararıyla; davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 20.12.2021 tarihli ve 2021/11938 E. 2021/16290 K. sayılı ilamı ile " Mahkemece, davalı ...’ın, davacı yanında çalıştığını iddia ettiği, Cumhuriyet Mah. Kumsal Cad.

No:99 ... /... adresinde bulunan ... sitesinde kat mülkiyeti oluşturulup oluşturulmadığı araştırılmalı, şayet Kat Mülkiyeti Kanununa göre usulünce seçilmiş yönetici veya yönetim kurulu varsa, site yönetimine ait karar defterleri , gelir-gider defterleri ile diğer resmi belgeler dosya içerisine alınmalı, talep edilen dönemde anılan sitede uzun yıllar oturan ev sahipleri ve kiracılar ile komşu malikler ve yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar dinlenilmeli, tarafların gösterdikleri tanıklar haricinde re'sen seçilecek kişiler tanık olarak dinlenmeli, tanıkların konu hakkında ayrıntılı beyanlarına başvurulmalı,

davalı ...’ın bekçilik faaliyeti kapsamında hangi işleri yaptığı, çalışmanın varlığı, niteliği ve süresi açıkça belirlenmeli, bağımlı bir hizmet ilişkisinin varlığının tespiti halinde, işverenlik sıfatının tam olarak kime ait olduğu, davacının bu sıfata haiz olup olmadığı, açık ve net bir şekilde belirlendikten sonra, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı, 88 inci maddesi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35, mükerrer 35, 102 ve 103 üncü maddeleri hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,