Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12015 K.2024/2551

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davacının davalıya ait işyerinde 1300 TL ücretle 15.04.2009-31.07.2009 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.12.2013 tarihli 2010/17 Esas 2013/228 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının 15.04.2009-07.07.2009 tarihleri arasında 83 gün 3.320,00 TL sigorta primine toplam kazançla çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21.Hukuk Dairesinin 01.11.2016 tarihli 2015/18798 E.-2016/13525 K. sayılı ilamı ile "davalı işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, beyanı alınan tanıkların hizmet cetvellerini davalı Kurumdan istemek, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek" gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B.İkinci Bozma Kararı 1.Mahkemenin 19.11.2019 tarihli 2017/7 Esas 2019/364 Karar sayılı kararıyla; çalışma olgusunun somut ve inandırıcı olgulara dayalı şekilde ortaya konulamadığı, somut deliller ile tespitinin mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece, "karar başlığında davalı olarak gösterilen Çayan Mühendislikin tüzel kişiliği olmadığı, davalının ticaret sicil ve vergi kayıtlarında ticari unvanının ...-... olarak belirtildiği ve gerçek kişi tacir olduğu, davalı işveren ...’in 21.10.2018 tarihinde vefat ettiği, mirasçılarının Ankara 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/1368 E. - 2018/1450 K. sayılı kararı ile mirası kayıtsız ve şartsız olarak reddettiklerinin tesciline karar verildiği anlaşıldığından, Mahkemece, 4721 sayılı TMK’nın 612 nci maddesi gereğince mirasın tasfiyesi yoluna gidilip gidilmediği araştırılarak,

tasfiye yoluna gidilmiş ve bir tasfiye memuru atanmış ise ilgili memurun davaya dahil edilmesi için davacıya süre verilmeli, tasfiye yoluna gidilmemiş ve tasfiye memuru atanmamış ise, terekesinin tasfiyesi ve tasfiye memuru atanması için murisin son ikametgahındaki Sulh Hukuk Mahkemesine ihbarda bulunarak atanacak tasfiye memuru davaya dahil edildikten sonra yargılamaya devam edilerek hüküm kurulmalıdır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2020/5586 Esas-2021/1264 Karar numaralı bozma ilamına uyulduğu, bozma ilamında belirtildiği üzere davalı/... ...'in tüm mirasçılarının mirası reddetmesi sebebiyle terekeye tasfiye memuru atanmasına yönelik murisin son ikametgahındaki Sulh Hukuk Mahkemesine ihbarda bulunulduğu, Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ...'in terekesine tasfiye memuru olarak ...'ın atandığının bildirildiği, tasfiye memuru ...'a duruşma gün ve saatini bildirir tebligatın usulüne uygun olarak yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı,

bozma ilamından önce 30.04.2019 tarihinde ve 08.10.2019 tarihinde dosyanın takip edilmemesi sebebiyle işlemden kaldırıldığı, yargılamanın bozma ilamı öncesi ve sonrası bir bütün halde yapıldığı ve dosyanın basit yargılama usulüne tabi olduğu, 30.05.2023 tarihli celsede taraflarca dosyanın takip edilmediği görülmekle HMK madde 320/4 doğrultusunda davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin koşulların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesi, HMK 150 ve 320/4 maddeleri

3. Değerlendirme

1. 6100 HMK'nun 150 nci maddesine göre; usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır.

Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir.

Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.

İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır.

2.Aynı Kanun'un 320/4 üncü maddesine göre; basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.

3. Davalı ...'in 21.10.2018 tarihinde vefat ettiği, davacı vekilinin 11.12.2018 tarihli celsede davalı tarafın veraset ilamının çıkartılması ve mirasçıların davaya dahil edilmesi için tarafına süre verilmesini talep ettiği, davalı mirasçılarının Ankara 3 Sulh Hukuk Mahkemesinin 13.12.2018 günlü kararı ile mirası reddettiği, 30.04.2019 tarihli celseye davacının ve davalının katılmadığı, Mahkemenin HMK 150/1 maddesi gereğince taraflarca takip edilmeyen dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verdiği, davacının 3.5.2019 tarihli dilekçe ile yenileme talep ettiği, 08.10.2019 tarihli celseye davacının katılmaması nedeniyle Mahkemece HMK 150/1 maddesi gereğince taraflarca takip edilmeyen dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

4.Davanın açılmamış sayılmasına gerekçe kılınan 30.04.2019 ve 08.10.2019 tarihli işlemden kaldırma kararları taraf teşkili sağlanmadan gerçekleştiğinden, Mahkemece HMK 320/4 üncü maddesi koşullarının gerçekleştiğinden bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi yerinde değildir.

Bu nedenle esasa girilerek yargılamaya devam edilmesi gerektiği halde, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,